Psychedelic News

REŞAT NURİ Anlatıyor

2009-03-22T12:42:00.006+02:00

22 Ocak 1954 Cumartesi tarihli Yeni İnci Dergisinden

Sedat Simavi'nin Mecmuacılığı

2009-03-21T14:14:00.004+02:00

22 Ocak 1954 Cumartesi tarihli Yeni İnci Dergisinden

Osmanlı Cumhuriyeti ve Ötesi

2008-02-24T11:37:00.001+02:00

22 Nisan 1954 tarihli Resimli 20. Asır Dergisinden

Roma'nın en büyük sinemalarından birindeyiz. Perdede dünya havadisleri gösteriliyor. Bira ara, Amerika'ya yaptığı seyahatten dönmekte olan Cumhurbaşkanımız Celal Bayar'ın Napoli'ye varışını görüyoruz. Hadiseler hakkında izahat vermekte olan ses konuşuyor:"Osmanlı Cumhuriyeti Başkanı Celal Bayar..."

***

İspanya ile oynadığımız milli futbol maçının tafsilatını İtalya'nın en ciddi gazetesi İl Messaggero di Roma'da okumaktayız. Türk kelimesinin yerini zaman zaman Osmanlı'ya bırakmış olduğunu yine hayretle görüyoruz.

***

Bir gün Roma'nın en işlek caddesi Tritone'den geçerken bir vitrinin önünde duraklıyoruz. Karşımızda, önümüzdeki yaz mevsiminde Türkiye ve diğer Akdeniz memleketlerine tertiplenecek turistik seyahatlerin reklam panosu bulunmaktadır. Panonun gayesi vapurun uğrayacağı muhtelif limanların karakteristiklerini belirtmek olacak. Nitekim İstanbul ve Mersin için kusursuz iki cami resmi yapılmıştır. Ama gel gelelim İzmir yazısının üstünde püskülüyle birlikte kıpkırmızı bir fes sırıtmaktadır. Ve bu reklamı yapan, memleketimizde de muhtelif şubeleri olan Lloyd Triestino - Adriatica müessesesidir. Yani hadisenin özür kaldıracak en ufak bir tarafı yoktur. Mamafih itiraf etmek lazım ki, 10-15 gün kadar sonra, her ne hikmetse sözü geçen panodan fesin kaldırıldığını gördük. Fakat yerine bir İzmir zeybeği veya efesi konuldu sanılmasın. Hayır, sadece püsküllü fesin yerini bu sefer de Türklükle en ufak bir ilgisi olmayan ve İstanbul ve Mersin hanelerine yapılmış olanlarla büyük bir tezat meydana getiren tamamen Arap stilinde bir cami aldı.

***

Postanedeyim. Gişedeki memur, Türkiye'ye göndereceğim bir paketin ücretini hesaplamak için önündeki listeyi karıştırıyor. Uzun uzun arayıp taradıktan sonra "Hayret" diyor, "İstanbuyl yok listede". "Müsaade eder misiniz?" deyip cetvelin başlığına bakıyorum: "Afrika kıtasına gönderilecek matbuatın tabi olduğu posta ücreti". Memur İstanbul'un Avrupa'da olduğunu öğrenince adeta büyük hayrete düşüyor.

***

San Giovanni'nin Laterano Müzesi Roma'nın en büyük ve enteresan müzelerinden biri. Hele misyonerlerin dünyanın dört bir bucağından toplayıp getirdikleri çeşitli millet ve kavimlerin yaşayış tarzını gösteren eşyaların tetkiki için değil günler, haftalar lazım. Türkiye'de çok şükür misyoner faaliyeti bahis konusu olmadığına göre bize ayrılmış bir kısım yok. Ama müzenin bir Yakın Doğu salonu var. İşte burada, ne münasebetle yer aldığı anlaşılamayan büyük bir Türkiye haritası asılı. Haritanın doğru illerimize isabet eden kısmında, Türkiye yazısından da büyük kocaman bir Ermenistan kelimesi!

***

Yine aynı müzenin aynı salonundayız. Üzerlerinde İran sanatı yazılı birtakım camekanlar var karşımızda. Ama bu camekanlarda teşhir edilmekte olan çeşmibülbül, testi, vazo gibi seramik eşyasının Türklüğü o kadar aşikar ki bunu anlamak için sadece Türk olmak kafi. Nitekim biraz yaklaşınca "Anadolu işi" yazılı kartvizit boyunda kağıtlar iliştirilmiş olduğunu görüyoruz. Ama başlık İran sanatı. Oysa ki, bizim bildiğimiz, Roma sanatının Elen sanatına olan nisbeti ne ise, bu sahada Türk sanatının İran sanatına nisbeti de ancak odur.

***

Her zaman yemek yediğim lokantanın garsonu bir gün:

-Dün istasyonda bir Türk gördüm.

-Nasıl anladın Türk olduğunu?

-Başında sarığı vardı.

***

Roma'da tahin helvası satılıyor. Kutular içinde olduğu için hakiki tahin helvası mı bilmiyorum. Fakat kutunun kapağında Türk tatlısı olduğu ve İstanbul'da hazırlandığı yazılı. Bu yazının kenarında, ifadeyi daha kuvvetlendirmek için olacak! Nargile içmekte olan, bağdaş kurmuş başı fesli bir zenci resmi bütün kapağı enlemesine kaplıyor.

***

İsviçreli, kültürlü bir hanımla konuşuyoruz:

-Demek Türksünüz?

-Evet.

-Peki ama asıl orijininiz?

-700 yıl öncesine kadar olan cedlerim Anadolu'da yaşamışlar. Daha eskilerini de isterseniz onlar da Altaylar'da.

-Hayret, ben Türkleri sizin gibi zannetmezdim.

-Nasıl zannederdiniz?

Susuyor. Söylemeye cesareti yok.

***

Bu da üniversitenin son sınıfında bir İtalyan kızı:

-İstanbul'un kışı Roma'dan daha serttir diyorsunuz. Ne tuhaf. Halbuki İstanbul dendi mi insanın aklına sıcak ve beyaz entariler geliyor.

***

Bu yazdıklarım büyük bir şehre nisbeten küçücük kalan, benim kendi çevremde şahit olduğum üzücü hadiselerden bir çırpıda aklıma gelenler. Bunları bütün Roma'ya, bütün İtalya'ya teşmil ederek, nasıl tanındığımızı, hakkımızda ne şekilde düşünüldüğünü beyan edecek olursak dehşete düşmemek kabil değildir sanıyorum. İnkılabının 30. yılında İtalya gibi burnunun dibindeki bir memleket için Türkiye hala bir meçhul olmakta devam ederse, aramızda mesafelerin daha çok, münasebetlerimizin daha seyrek olduğu memleketlerde hakkımızda ne çamlar devrilmekte olduğunu kestirmek hiç de zor değildir.

Kimseden illaki bizi tanımasını, propaganda yapmasını talep edemeyiz. Hatta yabancılar içinde Türkiye'nin olduğu gibi, hakiki hüviyeti ile geniş halk kütlelerince bilinmesinden menfaatleri haleldar olacaklar vardır. Bu itibarla vazife sadece ve sadece bizimdir. Her geçen gün aleyhimize işlediğine göre, bir an önce neticeye ulaşmak istiyorsak, hemen harekete geçmemiz icap etmektedir.

Peki ama işe neresinden ve nasıl başlayalım sorusuna gelince, bunu cevaplandıracak gerekli tedbir ve çareleri araştıracak, şu veya bu şahıs değildir. Bu yaraya merhem ancak hükümetin eli olabilir. Yalnız, şu bir gerçektir ki bu vazifeyi sefaretlerimizden bekleyemeyiz. Mesela Roma'da Türk sefareti yok mu? Var tabii. Var ama İzmir'in üstünde fes, Türkiye haritasında Ermenistan kelimesi, helva kutusunun üstünde sarıklı zenci de var. Demek oluyor ki, sefaretin vazifeleri dışında kalıyor bunlar. Hem sefaret, Cumhuriyet Bayramı törenine davet ettiği kendi vatandaşlarını, tören saatinden tam 10 dakika erken geldiler diye, bu 10 dakikanın geçmesi için kapısının önünde bekletiyor. Kaldı ki!

Yalnız diğer memleketlerin bu sahada yaptıklarından istifade edebileceğimize göre bir noktayı işaret etmek istiyorum. Roma'da belli başlı Avrupa Milletleri'nin sefaretlerinden başka birer de akademileri var. Buralarda İtalya'ya tahsile gelen kendi talebeleri gayet müsait şartlarda kalabildikleri gibi salonlarında sergiler açmak, konserler vermak imkanlarını da buluyorlar. Akademilerde konferanslar veriliyor, filmler oynatılıyor, broşürler afişler dağıtılıyor. Ve en mühimi bütün bu faaliyet sadece muayyen tabakaları değil fakat geniş halk kütlelerini hedef tutuyor. Halkın gelmesi beklenmiyor. Halkın ayağına gidiliyor.

Biliyorum, bu henüz bizim için gerçekleşmesi belki de hayal olan bir düşüncedir. Ama Roma gibi koskoca bir kültür merkezinde, bir kültür ataşeliği de olsun ihdas edemez miyiz?

Marilyn Kraliçe Huzurunda

2008-02-24T11:18:00.000+02:00

16 Kasım 1956 tarihli Hafta Dergisinden
MARILYN KRALİÇE HUZURUNDA * Son çevirdiği filminin Londra'da gösterilmesi münasebetiyle, Kraliçe Elizabeth II Marilyn Monroe'yu tebrik etmiştir. Resmimiz bu merasim esnasında alınmıştır.

Aşk Pınarı

2007-08-12T12:45:00.000+03:00

Bir yanardağ taşır gibi kalbimde taşırken sevgini,
Gecelerim lacivertti,
Gözlerine baktıkça...
Döküldükçe göksüme
Güneş ışığı gibi saçların,
Gözlerimde sezdiğin,
Gerçi birer gizli dertti,
Fakat, gecelerim yine lacivertti...
Ondördünde başlayıp dağıtmaya,
Yirmisinde bana gelen,
Dudaklarının tadı,
Yüzlerce erkeği bana hatırlatmadı...
Sanki bir beyaz zambaktın,
Ve bendim onu ilk koklayan...
Bugün benimsen,
Biliyorum ki, bir başkasınındın yarın,
Bir orospu idin...
Bu, bir hakikatti,
Fakat, gecelerim yine lacivertti...
Siyah kirpikli mavi gözlerin
Ve yumuşak ellerin,
Okşadıkça beni...
Kimse anlamadı seni,
Ve benim içimdekini,
Kimse ermedi sırrına bu felsefenin
Orospu,
Çölde bir pınardır,
Dağıtır tadını susamışlara...
Kanmayan döner, döner içer,
Bazı da bekleşenler olur,
Aynı tastan içmek için...
Ne çıkar,
Böyle bir pınar başında,
Ve onun mermer taşında
Yaslanıp kaldımsa...
07.04.1964 tarihli Peri Magazinden

Maksim Gazinosu'nda

2007-08-12T12:37:00.000+03:00

07.04.1964 tarihli Peri Magazin arka kapağı

Radyo Haftası

2007-07-15T09:17:00.000+03:00

14 Kasım 1953 tarihli Cennet Dergisi arka kapağı

İki Sevdiğiniz Yıldızın Ayrı Cephesi

2007-07-15T08:39:00.000+03:00

8 Ocak 1955 tarihli Magazin Dergisinden

İki Sevdiğiniz Yıldızın Ayrı Cephesi

Yanda gördüğünüz Meral Ülkü, Şehir Tiyatrosu artistlerinden Gönül Ülkü'nün kızkardeşidir. Tip ve vücut bakımından ne kadar kardeşine benzerse, huy bakımından da o kadar birbirlerinin aynıdır.
Meral Ülkü, bu yıl Hürriyet Uğrunda adlı bir film çevirdi. Resim, bu filmden bir sahneyi gösteriyor. Kardeş Prodüksiyon'un bu seneki repertuarında yer alan Hürriyet Uğrunda'da Meral Ülkü'den başka Bülend Ufuk, İnci Birol, Muharrem Gürses, Renan Fosforoğlu ve Vedat Karaokçu da rol almış bulunmaktadır.

İnci Birol'u çoğumuz sadece dansöz olarak tanırız. Halbuki İnci Birol'un bilmediğimiz daha birçok tarafları vardır. Mesela; bunlardan birisi; İnci Birol'un vatanına, milliyetine ve hürriyetine çok düşkün olmasıdır. İnci Birol'u yandaki resimde, son çevirdiği "Hürriyet Uğrunda" adlı filmin bir sahnesinde, filmin hem rejisörü hem de artisti olan Muharrem Gürses'le birarada görüyorsunuz. İnci Birol, Kardeş Film'in prodüksiyonu olan bu filmde oldukça mühim rollerden birini deruhte etmektedir...

Kız Babaları Neden Alınıyorlar?

2007-06-24T12:57:00.000+03:00

22 Mart 1962 tarihi Hayat Dergisinden

Kız evlat sahibi mi olmak iyidir, erkek evlat sahibi mi? Şüphesiz ikisinin de kendine göre dertleri ve zevkleri var. Evlat için boşuna "Tatlı Bela" dememişler. Allah daima hayırlısını ihsan etsin!

Yazan:ŞEVKET RADO

Kalem de at gibidir, maharetine seyircilerini hayran bırakması için mutlaka iyi kullanılmak ister. Beyaz kağıtlar üzerinde kalemi koştururken dikkati elden bırakmamak lazım. Yolunuzun üzerindeki çukurlara dikkat etmediniz mi, tökezler ve zaman olur, sizi üzerinden yere atıverir.
Geçenlerde, Sohbet Köşesinde, babaların kızlarını evlendirirken zor durumlara düştüklerini anlatan satırları yazdığım sırada kalemim sürçmüş, muhterem okuyucularımdan bazıları, bilhassa kız babası olanlarla genç kızlar bana gücenmişler. Telefonlarla, mektuplarla, hatta bizzat gelerek beni uyardılar. Hatanın nereden geldiğini anlatmadan evvel bu mevzu etrafında Ankara'dan aldığım bir güzel mektubu okumanızı rica edeceğim. Ankara'daki gençlik yıllarımdan beni tanıdığı anlaşılan pek muhterem okuyucum Hurşit Kemal Bey herhalde bir kız babası olmalı. Mektubunda yer alan, şahsım hakkındaki pek iltifatkar cümleleri kendime saklıyarak bilhassa kız babalarını layık oldukları mevkie çıkaran kısımları aşağıya alıyorum. Muhterem okuyucumuz diyor ki:
"Hayat mecmuasının 22 Şubat tarihli sayısında "Babaların zor durumu" başlığı altında yazdığınız makaleyi zevkle okudum. Ancak bu yazıdaki bir cümlecik beni hiç de itiyadım olmadığı halde, sizi bu şekilde rahatsız etmeme sebep oldu.
Diyorsunuz ki: "... Ben de bir kız babası olsaydım -ki çok şükür değilim- düşünürdüm doğrusu..." Bu makalenizdeki noktai nazarın münakaşasına girecek değilim. Bendeniz, şu parantez içerisinde yazdığınız: "ki çok şükür değilim" sözlerine takıldım. Demek ki kız çocuğunuz yok ve Allah'ın size kız çocuğu vermediğine şükrediyorsunuz! Siz arzu ettiğinize nail olduğunuz için hakikaten tebrike layıksınız. Arzunuza kavuştuğunuzu görmek beni de çok mütehassis etti, fakat sizin bu makalenizi okudukları zaman, kız babalarının hepsi benim gibi düşünmeyebilirler. Tanrı sizi çok seviyor ve arzunuzu yerine getiriyor! Fakat ya muhterem annenizin babası, ya da muhterem refikanızın babaları, sizin isteğinizde bulunsalar da Tanrı dediklerini yerine getirmiş olsaydı siz nerede olurdunuz?
Erkek babası olmak
Hiç unutmam, Amerika'daki meşhur Sing-Sing Cezaevini geziyorduk. Bu hapishanenin müdürü bir profesördür. Bizim ziyaret ettiğimiz gün cezaevinde bir hadise olmuş. Oğlunu cezaevinde ziyarete gelen ihtiyar bir baba, üzüntüden geçirdiği kalp krizi sonunda orada ölmüş, ölürken de: "Keşke oğlum olmasaydı!" demiş. O gün bu hadiseyi pek acıklı bir dille anlattıkları için hafızamda çakılı kaldı. Sizin "Çok şükür kız babası değilim" sözünüzü okurken cezaevinde oğlunu ziyarete gittiği sırada ölen ihtiyar, talihsiz babanın son sözleri kulağımda adeta çınladı. Tanrı daima hayırlısını ihsan etsin.
Misalleri ta Amerika'dan almaya elbette lüzum yok. Babasını, anasını içki, kumar, aşk yüzünden öldüren erkek evlatları sık sık gazetelerimizde de görülüyor. Bilmem şaire hak vermemek doğru olur mu? Sizi sıkmazsam birkaç beytini yazayım:
Hayatı siz benim gözümle seyredin gülersiniz!
Müessir biz mi sandınız, hayır hata edersiniz.
Safa, cefa, zeka, deha, şeref, cehalet, ilm-ü fen
Tesadüfen, tesadüfen, tesadüfen, tesadüfen.
Tesadüfen bu çehre parlıyor, o çehre kapkara
Tesadüfen bu mutena, tesadüfen o maskara!
Herşeyi tesadüfe bağlamak, elbette imkansız, fakat hayatın akışı içinde karşılaştığımız öyle şeyler oluyor ki, şairin yazdıklarını kabul etmek lazım. Bırakın yakın misalleri, sizi maziye çekeyim. 1935 yılı sonları. 1936'nın ilk ayları. Ankara Ceza Mahkemesinde Atatürk'e suikast davası görülüyor. Bu davayı Akşam Gazetesinin Ankara muhabiri olarak siz de takip ediyordunuz. İstiklal Mahkemelerinin hakimi maznun sandalyesinde idi. Ali Saip mahkemede gözyaşları içinde şöyle bağırıyordu: "Dün güneş içinde idim, bugün bir hücrenin karanlıkları içinde boğuluyorum!" Arzettiğim gibi arkamıza dönüp bakınca, omuzlarımızın üzerindeki kadar yakın maziden misalleri zikretmeye lüzum yok tabii. Esasen mevzudan ayrıldım. Bazan kalem insanları nerelere sürüklüyor. Dil daha baskın gibi gelir! "Elini, dilini, gözünü sıkı tut" derler ya! "Elini" sözü "kalemi" de içine alıyor galiba!
Muhterem Şevket Bey'le bir yarenlik edelim dedik. Bir kız babası olsaydınız, ben de bu perişan satırları yazmayacaktım.
Halka hitap eden yazılarınızda kız babalarının gönlünü alırsanız, müteşekkir kalırız. Peygamberimizin erkek evladı olmamasından dolayı kız babalarının gönlü zaten alınmıştır, demeyeceğim. Gönlüm istiyor ki, siz aynı mecmuada kendi kaleminizle bu işi yapın.
Kız babaları
Muhterem okuyucumuzun lütfettiği bu mektubu çok güzel olduğu için sizlere okutmaktan kendimi alamadım. Eğer ben hakikaten kız babası olmaktan hoşlanmayan, bunu talihsizlik sayan biri olsaydım, bu güzel mektup, üstelik taşıdığı mantıki delillerle bana karşı haklı da olacaktı. Ben o yazımda, şimdi itiraf edeyim, kalemimi iyi kullanamadığımı kabul ediyorum. "Çok şükür kız babası değilim" derken yalnız evlendirme anı geldiği zaman kız babalarının düştükleri müşkül durumu gözümün önüne getirmiştim. Her baba, gözü gibi sakınarak büyüttüğü sevgili kızını evlendirirken onu horlamayacak, yumuşak bir ele teslim etmek ister. Ne yazık ki uzun düşüncelerden, hesaplardan, tedbirlerden sonra bile olsa bu elin nasıl bir el olduğunu önceden kestirmek kabil değildir. Yavrusunun kırıp döküldüğünü, yerden yere çarpılarak parçalandığını görmek bir baba için çok hazin bir şeydir. Ama kız bir kere baba evinden çıktıktan sonra mukadder olan hayatını kendi başına yaşayacaktır. Etrafından hiçbir yardım görmeden mücadeleyi tek başına kabul etmeye mecburdur. Çünkü babası onu tekrar geri alıp eski mutena yerine koymak imkanını kaybetmiştir. Ona ancak sevgili yavrusunu uzaktan seyredip kahrolmak düşer.
Kahrolmak ve hiçbir şey yapamamak! İşte yazımda, bir babanın bu acıklı halini gözümün önüne getirdiğim zaman kalemim sürçmüş ve "Çok şükür kız babası değilim" demekten kendimi alamamışım. Çünkü aynı durumda erkek evlat için babalar böyle endişelere pek kapılmıyorlar.
Ama gene şükredelim ki her kız evlenirken böyle bir tehlikeye maruz değildir. Ekserisi pek güzel izdivaçlar yaparak baba ocağında olduğundan daha mesut bir hayata, hatta bazan babanın ellerinden daha yumuşak ellere geçerler. O zaman da doğrusu kız babası olmanın keyfine doyum olmaz. Çoluk çocuğa karışmış, mesut ve çok iyi bir anne olmuş kızlarını seyreden babaların bahtiyarlığına cidden hudut yoktur.
Mıhterem okuyucumuz yazdığı pek güzel mektubuyle kız babalarını esasen teselli etmiş olduğu için bu vadide benim fazla kalem oynatmama pek lüzum yok sanıyorum. Yeniden bir sürçme olmasın diye bahsi burada kapatırken bütün evlenme çağındaki kızlara mesut izdivaçlar ve kız evlat sahibi babalara da torunlarıyla güle oynaya geçecek uzun ve bahtiyar yıllar temenni ederim.

Beyaz Ev'in Yeni Kadını

2007-06-24T11:36:00.000+03:00

9 Şubat 1961 tarihli Hayat Dergisinden

Amerika'nın yeni Başkanı John F. Kennedy eşi Jacqueline ile her bakımdan anlaşabiliyor mu?
"İnsan saadeti istediği zaman istediği yerde elde edemez. Onun için ben de artık aldırmıyorum. Birçokları ertesi sabahın neler getireceğini düşünerek yaşadıkları günü boş yere zehirliyorlar. Bu hususta Jack'tan epey şeyler öğrendim."
Bu sözleri, henüz Amerika'nın 1 numaralı hanımı olmadan önce Jacqueline Bouver Kennedy söylüyordu. Amerika Birleşik Devletleri'nin 35. Cumhurbaşkanı olan Jack (John) Kennedy'ye gelince, 10 yıla yakın bir zamandan beri kendini tamamiyle politikaya veren bu genç ve dinamik başkan da, aile ve dost çevresinde kısaca Jackie diye tanınan karısından epey şeyler öğrenmiştir.
Kennedy'ler hiç şüphesiz mesut bir ailedir. Amerika gibi dev bir memlekette bir insanın sahip olabileceği ve erişebileceği bütün nimetlere kavuşmuş bulunuyorlar. Ün, servet, aile saadeti ve muazzam bir kitlenin sevgi ve güveninden doğan huzur... Hepsi, hepsi şimdi onların.
Bununla beraber Jackie ve Jack gerçekten mesut mu?
Bütünü ile buna "Evet" diye cevap vermek gerekir ama teferruat üzerinde durulunca karı-koca arasında oldukça büyük farklı taraflar bulunduğu anlaşılacaktır.
Jack, genel olarak bir sandviç yemekle ve bir kokakola içmekle yetinen adamdır. Jackie ise şampanya ve kaz ciğerine bayılır. Fransız yemeklerine son derece düşkündür. Jack sanattan, sanatçılardan ve sanat çevrelerinden pek hoşlanmaz. Karısı aksine sanatçılarla beraber bulunmaya ve resimden, şiirden, plastik sanatlardan uzun uzun konuşmaya bayılır. Başkan, geniş halk topluluklarının karşısına çıkmaya, kitlelere hitabetmeye alışıktır, üstelik bundan sonsuz bir zevk duyar. Jackie ise ancak samimiyetine güvendiği kimselerle, o da fazla kalabalık olmamak şartiyle, bir arada bulunmayı tercih eder. Jack, sadece Amerikan tarihini, Jackie ise Baudelairei okur. 1 hafta içinde 4-5 edebi roman devirdiği olur. Okuduğu kitaplar arasında ünlü Fransız kadın romancısı Coletteten tutun da son yılların genç romancıları arasında önderlik durumunda bulunan ve Ezik Kuşak denilen gençliği temsil eden Kerouacın romanları vardır.
Son zamanlara kadar bu uyuşmazlıklar genç karı-koca arasında belirli bir şekilde mevcuttu. Hem o kadar mevcuttu ki bir ara bu yüzden boşanacakları dedikodusu bile çıkmıştı.
Ama bu yalnız dedikodu olarak kaldı, hiçbir zaman gerçekleşmedi.
Çünkü Jack ve Jackie her ikisi de kuvvetli şahsiyet sahibi insanlardır ve hem fert olarak, hem de toplumdaki durumları bakımından sorumluluklarını tam manasıyle müdriktirler.
Yukarıda belirttiğimiz farklı tarafları bazı insanlarda korkunç kompleksler yaratabilir. Oysa Kennedy'ler kuvvetli karakterleriyle bütün bu teferruatı bertaraf etmesini bildiler. Jacqueline kocasının siyasi faaliyetleri ile daha yakından ilgilenmeye başladı. Hatta politikadan hoşlanmadığı halde cumhurbaşkanlığı kampanyası boyunca eşinin sekreterliğini yaptı, bütün seyahatlerinde mecbur kalmadıkça 1 gün dahi onu yalnız bırakmadı, hem manevi hem de maddi bakımdan kocasını destekledi. Buna karşılık Jack, karısının zevk duyduğu şeylere karşı ilgi göstermesini bildi. Soyut ressamlerın açtıkları sergilere bile gitti. Karısı sayesinde daha şık giyinmeye alıştı. Artık bu mesut kar-koca bunlara benzer birçok konularda gayet iyi anlaşıyorlar. Şimdi sofralarında sanat konularına geniş yer veriliyor ve konuşmalar çoğu zaman politika yorumlariyle sona eriyor.
Yeni rolüne başlamadan önce Beyaz Ev hakkında yazılmış olan kitaplardan çoğunu okuyan Jacqueline, bu yerin hemen hemen bütün özelliklerini biliyordu. Ağır başlı bir havanın hakim olduğu ve Amerikan Cunhurbaşkanlarının 4 yıl misafir bulundukları Beyaz Ev'in her tarafına Jackie'nin modern tablolar asacağı rivayeti çıktığı zaman genç kadın bunu şu sözlerle tekzip etmişti:
-Beyaz Ev, 18. ve 19. yüzyılların evidir ve o devirlerin havası içinde muhafaza edilmesi gerekir. Herhangi bir kimse burasını güzelleştirmeye kalkışsa bile ancak içeride şuraya buraya o devirlere uygun eşyalar serpiştirmek suretiyle bu güzelliği sağlayabilir.
Buna rağmen Beyaz Ev'de bazı değişiklikler pek tabii olacaktır. Mesela adeta otomat gibi çalışan birçok memurlar şahsiyetlerini bulacaklar ve yaptıkları işlerin gözle görülür monotonluğu asgari hadde inecektir. Yemekler daha samimi bir hava içinde yenecek, sofraya Fransız Mutfağı hakim olacaktır. Beyaz Ev'e gelecek misafirler arasında da gerek çevre, gerek karakter bakımından birbirlerinden farklı kimselere rastlanacaktır. Bunların arasında sanatçılar, yazarlar, profesörler bulunacak ve bütün bu insanlar siyaset adamları ve diplomatlarla kaynaşacaktır.

Birçok şeyleri kendi lehine çevirebilmiş olmasına rağmen Jacqueline, Beyaz Ev'deki görevinin altından nasıl kalkabileceğini bazan kara kara düşünmektedir. Hatta geçenlerde bir an paniğe kapılmış ve bir arkadaşın şu itirafta bulunmuştur: "Hep çocuk doğuracağım, başka çıkar yolu yok bunun!"
Bütün bunlara rağmen Eisenhower'in başkentten ayrılması ile Beyaz Ev'e Kennedy'lerle beraber gençlik ve tam bir anlaşma havasının estiği tatlı bir huzur girmiş olduğu muhakkak! O kadar ki, tam manasiyle tipik bir Amerikan ailesinin ferdi olan Jack Kennedy şimdi Beyaz Ev'in mutfağına eşinin arzusu ile giren Fransız şarabına ve ince Fransız yemeklerine bile iltifat etmeye başlamış bulunuyor. Protokol Kennedy'leri sıkacak ama saadetleri devam edecektir.

Refik Halid anlatıyor

2007-06-03T14:57:00.000+03:00

26 Aralık 1953 tarihli Yeni İnci dergisinden

Üstat yarınki romancı ve hikayecilerimizden pek ümidli
Yazan: Leman ÖZKANGİL
San'at aleminde, elinde fırçası, kalem kağıdı derin bir duyuş ve müstesna bir görüşle ruhlarımızı okşayan, zevklerimizi inceltip bizleri coşturan menbaa karşı ta içimizde bir hayranlık duymaz mıyız?
Hele o kimse üstad Refik Halid gibi yıllar yılı sürükleyici, yumuşacık uslubu ve güzel Türkçesi ile içimize akıvermesini bilmişse.
Onu, kendi ölçülerimizde çizip hayalimizde yaşatmaz mıyız?
İşte Refik Halid'i ben bugünkü konuşmamızdan evvel bu kadar tanıyordum.
Hayalhanemde hiçbir yıkıntı yapmayan üstadı, gururlu diyemiyeceğim fakat lüzumsuz tevazudan uzak samimi bir hava içinde buldum.

O, kendisini pencere önündeki koltuğun rahatlığına bırakmış, konuşmamı bekliyordu. Benimse 19 yaşında yazı alemine atılıp, Kirpinin Dedikleri isimli ilk mizahi yazıları ile şöhretini yapıveren bu tanınmış romancımızla konuşacak çok şeylerim vardı. Bilhassa en popüler eseri olan Nilgün'ün filme alınacağını işittiğim zaman içimde bir hüzün duymuştum, acaba diye ve aylarca evvel de kendisini bu mevzuda görüp konuşmak istemiş fakat münasip bir fırsat bulamamıştım. Meğer kısmet bugüne imiş. Bunun için ilk sualim bu oldu. Benim arzum ve günün mevzuu: Nilgün.
-Bugüne kadar çevrilen yerli filmlerin durumları herhalde sizin de malumunuzdur. Son senelerin en çok beğenilen eserlerinden biri olan Nilgün, sizce filme alınınca kıymet ve değerinden acaba kaybetmez mi? Yoksa roman olarak kazandığı sükseyi film olarak da yapar mı dersiniz?

Cevabı bu mevzuda endişesiz olduğunu gösteriyordu:

-Bugünkü teknik imkanların; bir eseri tam olarak aksettirmesine imkan göremiyorum. Fakat bence film başka, eser başkadır. Film devrini bir mevsimde bitirir, eser kalır. Bu itibarla muharririn gerek senaryo gerek film çevrilişinde bile kendisini boş yere yormasını doğru bulmuyorum.

-Son senelerde moda haline gelen tarihi filmlerimiz hakkında ne düşünüyorsunuz?

İşte üstad buna tamamen muarızdı.

-Hayır, dedi. Bugünkü şartlar altında biz tarihi film çeviremeyiz! Geçen sene elimden geldiği kadar bu çeşit filmlerin çevrilmemesi için mücadele ettim. Bu sene de bunun kısmen olsun mükafatını gördük.

O, bu acelecilikten şikayetçi idi ama yarına pek ümitsiz bakmıyor:

-Zamanı gelince bunlar da yapılacak, ancak para sarfedilerek ve ehline bırakılarak. Zira Türk Tarihinde vukufu olmayanların bu işe kalkışmaları gülünç oluyor.

Endişesi bu. Cidden Refik Halid Beyin haklı mücadelesi sayesinde bu mevsim Safiye Sultan'dan başka tarihi film çevrilmeyişi filmciliğimizin manevi bir kazancı olarak kabul edebiliriz.

Mevzumuz biraz sonra da tiyatro oluyor. Küçük Sahne sevilmiş romancımızı her hali ile çekiyor olmalı ki:
-Bugünkü tiyatroyu nasıl buluyorsunuz? Sualime şu cevabı veriyor:
-Geçen seneyi elimize alacak olursak, Küçük Sahne dar kadrosu ve mahdut eserleri ile, Şehir Tiyatrolarından daha verimli olmuştur. Şehir Tiyatrosu dekor masrafı ve kadro yüklülüğü yüzünden gelirini temin edememeye mahkumdur. Bu sinema asrında Şehir Tiyatrosunun yapacağı dekor, gözleri doyurmaya yetmez. Seyircileri az eşhaslı fakat özlü piyeslere alıştırmak lazımdır.
Üstad, bilhassa Küçük Sahnede geçen sene oynanan Arpa Anbarı'nı çok beğenmiş. Başrolde oynayan Münir Özkul'dan da taktirle bahsetti.
Salonun döşenmesinde olduğu kadar, göz alabildiğine uzanan manzarada da bir iç açıcılık, bir ferahlık var. Bu iç açıcılık ve ferahlık içinde böylece konuşurken gözlerim duvarları süsleyen tablolar üzerinde de ayrı hislerle dolaşıyor. Bu güzel eserleri hayranlıkla seyrettiğimi gören Refik Halid Bey, lütfedip hepsi hakkında kısa birer tarihçe yapıyor.
En çok beğendiklerimden birisi meyve ve çiçek tablosu idi ki bu merhum Zekai Paşanınmış.
Diğerleri de meşhur ressamların cidden güzel eserleri. Fakat bu kadar çok tablo arasında yeni ressamların bulunmayışı nazarı dikkatimi çekmişti. Bunu üstada sormadan yapamadım.
-Göremiyorum, yeni ressamların eserleri yok mu sizde?
Bu sualin cevabı, bugünkü resim hakkındaki fikri idi.
-Ben bugünkü resmin zevkini alamadım da ondan!
Bu gençlere bir tariz olamazdı. Zira Refik Halid gençlerden her mevzuuda ümitli. Bilhassa hikayecilikte.
Kendisine "Genç romancılarımızı nasıl buluyorsunuz?" dediğim vakit yüzü kalın çerçeveli gözlükleri altında memnuniyet ve güvenle parlayıverdi:
-Hepsinin içinde biraz birşey buluyorum fakat henüz tamamen tatmin edici olmayışları belki de benim eskiye bağlılığımdan, tiryakiliğimden. Yalnız şunu iftiharla söylemeliyim ki memlekette bir hikayecilik faaliyet başladığına çok memnunum. Bir müddetten beri bunları alaka ile takip ediyor ve beğeniyorum. Devir onların, bizim yapamadıklarımızı onlar yapacak ve bizi dünya

edebiyatı arasına onlar sokacak.
İsabetli bir görüş ve iyi bir temenni fakat bir yazarın yetişip yaşayabilmesi için büyük bir okuyucu kitlesine dayanması şart! Ancak Nilgün gibi en çok satılan bir eserin bile 5000 satış yapışı bizde kitap okumanın garba nazaran çok düşük olduğunu gösteriyor. Acaba neden?
Bunu Refik Halid gibi sadece kalemi ile geçinen bir romancıya sormak yerinde olurdu.
-Evet, dedi. Garba nazaran bizde az kitap okunuşu bir hakikat, bunu eksik taraflarımızdan biri olarak kabul etmekle beraber kitaplarımızın pahalı satılışının da bir payı olduğunu unutmamak lazımdır.
-İlk olarak "Yerin Altında Dünya Var" isimli eserinizle piyasaya çıkan ucuz "pocked book"lar için ne düşünüyorsunuz?
-Dünyanın her yerinde bu böyledir. Nitekim tahminlerin fevkinde bir sürüm yaptı.
Dişi Örümcek ve Kadınlar Tekkesi'nin de bu neşriyata dahil olacağını söyleyen üstada, tatlı sohbeti arasında nasıl ve niçin yazdığını da soruverdim.
Güldü:
-Evvela zevkimi tatmin ettiği için yazıyorum ve tuttuğu için de başka meslek seçmiyorum. Nasıl yazdığıma gelince: Edebiyat ve san'at titizliğim yoktur. Büyük gayelerle dünya çapında eserler yazmayı da düşünerek yazmam.
-Sizce eserlerinizin hususiyetleri nedir?
-Yazdığım yazıların Türkçesi güzel, roman tekniği kuvvetlidir ama değeri nedir bilmem. Romanın ders kitabı olduğu kanaatinde olmadığım için de, içine ukalaca ilim sokup okuyucularımı sıkmak istemem.
Konuşmamız romancımızın hususiyetlerine intikal etmişti. Bu arada kendisine biraz da, kendinizden, zevklerinizden bahsetseniz, dedim. Sıralayıverdi.
-İyi yemek. Bunu biraz da kendim pişiririm. Yürüyüş. Derecesini aşmamak şartı ile çeşitli içki ve sevimli kadın.
Likör kadehlerimiz boşalmıştı, biz üstada vedaya hazırlanırken o konuşmasına:
-Güzel demiyorum, sevimli. Zira güzellik mefhumu hepimiz için başka başka olabilir, fakat sevimlilik bir rüzgardır, herkese tesir eder, diye devam ediyordu.
İç bade güzel sev, var ise aklı şuurun
Dünya var imiş yok imiş ne umurun
Hayyam bu güzel şiiri sanki Refik Halid için söylemiş.

Tenis Maçlarında Hanımlar Defilesi

2007-05-26T18:58:00.000+03:00

1 Eylül 1966 tarihli Hayat Dergisinden

Tenis Maçlarında Hanımlar Defilesi

İstanbul Enternasyonal Tenis Turnuvası'nın 21'incisi Dağcılık Tenis Kulübünde yapıldı. Dağcılık Kulübü'nde adettir; her yıl turnuvaların oyuncuları uzun uzun tetkik edilir, içlerinden en güzelleri, en şıkları, en kibarları seçilir ve tabii bundan oyuncular hariç herkesin haberi olur. Bu yıl yapılan son elemelere göre, Fransızların kadın oyuncusu Melle C. Spinoza en şık, en sevimli oyuncuydu. Bir modaevinin elbiselerini ve tenis kıyafetlerini teşhir etmek için günde birkaç kılık değiştiren Melle Spinoza'nın bilhassa dantel şortları çok beğenildi. En güzel kadın tenisçi İngiltere'nin 10 numaralı raketi Miss Holdsworth'dü. Nefis teni, mavi gözleri, kalkık burnuyle hanımların bile hayranlığını kazanan bu İngiliz kızı, bilhassa gece kıyafetleriyle ilgi çekti.

Ablasını Bastırdı

2007-05-26T18:28:00.000+03:00

19 Ocak 1957 tarihli SİNE RADYO HAFTASI'ndan

ABLASINI BASTIRDI

Yıldız avcıları, hergün sinema dünyasına yeni yeni namzedler kazandırıp dururlarken, bir zamanlar sinema başkentinde şöhretin zirvesine çıkmış olanları da her an kapı dışarı edilme tehlikeleri ile karşı karşıyadırlar. Biraz şişmanladı mı; mahvolmuş demektir. Veya biraz şımarıp havalarda mı uçtu, otur oturduğun yerde, deyip unutuveriyorlar bile!

Mesela; Zsa Zsa Gabor'un kız kardeşi Eva Gabor'dan son zamanlarda ses seda yok. Galiba, cazip bir fotoğrafını gördüğünüz bu dilber yıldızın da pabucu dama atılmak üzere. Belki de inzivaya çekildi.

Gülsene Şekerim

2007-05-13T19:39:00.000+03:00

22 Ağustos 1953 tarihli Cennet Dergisinden

Beyaz perdede, birçok filmlerini seyrettiğimiz Ayfer Feray'a ne oldu? Bu masmavi deniz kenarında, niçin güler yüzünü asmış? Kederi mi var? Fena bir haber mi aldı? Hayır, hayır, hiçbiri değil. Az evvel, o kadar çok güldü, suların içinde o kadar kahkaha attı ki, çeneleri yoruldu. Etrafına; "Allah aşkına konuşmayın, öleceğim gülmekten!" dedi. Dediğini yaptılar. İşte, yüzünde en ufak bir gülme izi yok. Gayet ciddi. Ama, yakışmıyor ona gülmemek. Gülsene, Ayfer, şekerim...

14 Haziran 1962 tarihli Hayat Dergisinden Reklamlar

2007-05-06T09:01:00.000+03:00

Shakespeare Festivalinde Neler Gördüm

2007-04-29T17:36:00.000+03:00

17 Mayıs 1962 tarihli Hayat Dergisinden

Geçmiş Günlerden Bir Yaprak

2007-04-21T10:31:00.000+03:00

13 Temmuz 1967 tarihli Hayat Dergisinden

Sinatra Hala Eski Karısına Aşık

2007-04-17T21:03:00.000+03:00

5 Temmuz 1962 tarihli Hayat Dergisinden

Sinatra Hala Eski Karısına Aşık

Geçenlerde Dünya turuna çıkmış olan tanınmış şarkıcı Frank Sinatra'nın hususi uçağiyle Madrid Havaalanı'na indiğinden pek az kimsenin haberi oldu. O'nun Paris'te öksüz çocuklar yararına vereceği konserlere hazırlandığını sanıyorlardı. Fakat Frankie, 3 günlüğüne Paris'ten ayrılarak uçağına atladığı gibi Madrid'in yolunu tuttu. Buna da sebep 2 yıldan beri görmediği eski eşi Ava Gardner'i özlemiş olmasıydı.

Frankie, son görüşünde Ava'yı eskisine nazaran çok değişmiş buldu. Gençliğini muhafaza edebilmek için Madrid'in tanınmış bir estetik cerrahına estetik ameliyat yaptırmıştı. Fakat Sinatra, Madrid'deki Hilton Oteli'ne indikten birkaç saat sonra Ava O'nu oteldeki dairesinde buldu. Böylece baş başa 3 gizli gün geçirdiler.

Sonra Sinatra tekrar uçağına binip işinin başına, Ava da bir müddetten beri yerleştiği lüks pansiyonuna döndü. Ava Gardner, kaldığı pansiyonda eski Arjantin diktatörü Peron'la kat komşuluğu ediyor. Bununla beraber Ava'nın pek gürültücü bir komşu olduğunu söyleyen sadece Peron değil! Gürültülü hayatından herkes şikayetçi.

Ses San'atkarlarının Zarif Büstleri Yapıldı

2007-04-08T10:45:00.000+03:00

31 Ekim 1953 tarihli Cennet Dergisi arka kapağından

6 Mart 1954 tarihli Yeni İnci Dergisinin ön ve arka kapağı

2007-04-08T10:30:00.000+03:00

Erkek Yıldızlara Tuzak Kuran Kızlar

2007-04-01T14:48:00.000+03:00

19 Nisan 1962 tarihli Peri Dergisinden

-Beni bir defa öptü, sonra ayın ne kadar güzel göründüğünü söyledi, ardından da kamarasına davet etti.

-Sonra ne oldu?

-Yatağın üzerindeydim, küçük pencereden dışarıya bakıyordum.

-Karşı koydunuz mu?

-Tabii. Yatağın yanındaki perde bile koptu.

-Ona bir şey söylediniz mi?

-Beni rahat bırakmasını söyledim.

-Onunla daha sonra konuştunuz mu?

-Telefon ettim. Kendisini sevip sevmediğimi sordu. Nefret ettiğimi söyledim. Annemin, onun aleyhinde dava açacağını bildirdim.

Bu konuşma, bundan 20 yıl önce, Errol Flynn aleyhine açılmış iğfal davasının bir duruşmasından aynen alınmıştır.

Peggy Satterle adında bir kızla ilgili olarak açılan dava sonunda jüri, Errol Flynn için "suçlu değil" kanaatına varmıştı.

Errol Flynn'in "Şeytanın talebesi" diye sınıflandırılmasına sebep olacak bir hayat sürdüğü bahsimizin dışında kalır.

Fakat sinema dünyasında şöhret yapmış her erkek yıldızın günümüzde de ısrarla kaçınması, sakınması gereken bir tehlike mevcuttur: Bazı genç kızlar tarafından maksatlı olarak kendilerine karşı kurulan aşk tuzakları.

Elvis Presley ve Ricky Nelson'un daima özel muhafızlarla dolaşmasının gerçek sebebi de budur.

Meşhur bir yıldızla, kendi hazırladığı şartlar sonucunda yalnız kalan bir genç kız, en masum bir durumda dahi, "bana elini sürersen çığlık çığlığa bağırırım" diyebilir. Bir anlık gafletin böylece korkulu bir rüyaya döndüğü çok görülmüştür.

Genç olsunlar veya olmasınlar, sinema dünyasının meşhur erkek yıldızları, bir aşka macerasına atılmadan önce uzun uzadıya düşünmek zorundadırlar.

Rick Nelson'un başından geçen bir macera hayli ilgi çekicidir. Tuscon'da traş olduğu banyo dairesinin pencere camını kırarak içeriye giren bir genç kız, Allah'tan sadece imzalı fotoğraf meraklısı ve kendi halinde bir kızcağızdı. Fakat bunun aksi de olabilirdi tabi.

Gemç ve şöhretli erkek yıldızların güvendikleri, kendileriyle beraber dolaştıkları kız arkadaşları da vardır. Bizim burada bahsettiğimiz tipler, yabancı ve macera peşinde kızlardır.

Gene Rick Nelson'un başından geçen bir olayı anlatalım.

Ünlü şarkıcı ve film yıldızı, cazip bir genç kızla birkaç kere dolaştıktan, bazı yerlerde beraber göründükten sonra, bir mecmuanın kapağında kızın resmini ve şu yazıyı okuduğu zaman hayli şaşırmıştı: "Ricky, bana evlenelim diye yalvardığı zaman niçin hayır dedim?"

II. Dünya Savaşı sırasında Charlie Chaplin'in 18 yaşında bir kızdan gayri meşru bir çocuk sahibi olduğu iddiasıyla mahkemeye verildiği henüz hatıralardan çıkmamıştır.

Sinemanın taçsız kralı Clark Gable için de, 15 yaşında bir kızla ilgisi olduğu dedikodusu çıkarılmıştı.

Bütün bunlar, genç olsun veya olmasınlar, erkek yıldızların, çevrelerini kuşatan genç kızlara karşı ne kadar ihtiyatlı davranmaları gerektiğini gösteren örneklerdir.

Movie Life'dan

Hafiyeler

2007-03-25T11:32:00.000+03:00

21 ocak 1954 tarihli 20. Asır Dergisinden

Hafiyeler

Yazan: Hasan Ali Yücel

Demiştik ki, Mevlevihane şeyhi Celal Efendi, Veliaht Reşat Efendi'nin taraflısı idi. Bunun için daima göz altında bulundurulurdu. Gerek Gümüşsuyu'ndaki köşke, gerek tekkeye kıpkırmızı fesli, tanımadığımız birtakım adamlar gelirlerdi. Bunların padişaha curnal verenler olduğunu, adlarına "hafiye" dendiğini ilk defa bu vesile ile duymuştum. Ben de, bu türlü tezvir işleri görerek hayatını kazananlara karşı iğrenti çocukluğumdan başlar. Yaşadıkça öğrendim ki, bu mizaçta olanlar, bunu vazife diye yapanlar her devirde vardır. Hele bakanlığımın ilk devresinde onun bunun hususiyetine, efkarına, kimlerle münasebette bulunduklarına dair gelen malumatı verenler benden yüz bulamadılar. Hafiyelerin varlığı, onları seven kudret sahiplerinin varlığına delildir.

Hele o "Muhbir-i Sadık"! Bizi birbirimize düşüren, dostları düşman haline getiren, künyesi meçhul, bu hain "Laedri"; görünmez, bilinmez, bulunmaz mahlukların şeytanlara rahmet okutacak yaradılıştası ve en aşağısıdır. İnsan, içindeki tecessüs meylini, kendi hakkında etrafın neler düşündüğünü gizliden öğrenme vehmini zaptedemeyince bu bayağı mahlukların kirli pençesine düşer. Abdülhamit, dinmeyen vesvesesiyle bütün zekasına ve kurnazlığına rağmen kendi bendeleri olan hafiyelerin ağına böyle düşmüştü. 30 sene (3 yılını siliyorum, çünkü saltanatın ilk yıllarında bu alışkanlığı yoktu) onların elinde çırpındı, durdu.

Tam 45 sene önceden hafiyeler hakkında hafızamda kalmış 2 yazıyı son zamanlarda uzun uzadıya aradım ve nihayet buldum. Bunlardan biri meşrutiyetin ilk zamanlarında Hüseyin Cahid'in hafiyeler üstüne bir makalesi. Öbürü Ali Ekrem Bey'in Kırmızı Fesler başlıklı bir manzumesi.

Birinciden başlıyayım:

"Polisler, zaptiye nezaretine (emniyete) tam layıktı. İçlerinde namuslu olanlar istisna edilirse çoğu o canavarın zaptiye nezareti nam-ı-heras-averi (korku verici adı) altında kalblere çökmüş kabusun eczay-ı mürekkibesi idi. Sokakalarda fesad-cuyane yaftalar yapıştıranlar zaptiye mensupları değil miydiler? Evlere ahrarane gazeteler bırakarak sonra evleri basanlar zabite mensupları değil miydiler? Tüccarları, zenginleri, dükkancıları tehdit ederek, hele en ziyade biçare Ermeni kardeşlerimizi mel'un hırslarına şikar (av) addeyleyerek şantajla para koparanlar zabıta mensupları değil miydiler? Hatta sokakalarda kadınlarımızı rahat gezdirmiyerek bıyık buranlar, söz atanlar, çimdikliyenler, zabıta mensupları değil miydiler? Hatta mekteplere giden yavrularımızın ahlaklarını bozmaya sebep olan erazilin istinatgahı zabıta memurları değil miydiler? Hatta... hatta... hatta... of, bitiremiyeceğim!"

İstibdat yangınının daha dumanı tüterken yazılmış bu ateşli satırları ibretle tekrar tekrar okudum. Siz de okuyunuz. Bu zavallı millet, neler çekmiş neler?! Bunları gözden uzak tutmıyalım.

Hafiyeler için yazılmış manzumeyi mektepte ezberlettilerdi. O zaman da ahengi hoşuma giden o manzume şudur:

KIRMIZI FESLER

Ey kırmızı fesler, bakalım kim sizi besler?

Aç kaldınız, eyvah!

Nerde o emeller, o bimane hevesler?

Hep oldu mu gümrah?

Hürriyeti ilan ediyor göklere sesler...

Kırmızı fesler!

Nerde o bizim kırmızı fesler?

O kabarmış,

İfrit afacanlar?

Millet bu güruhun başına zilleti sarmış.

Geçmekle zamanlar

Batmaz, unutulmaz bu köpek yüzlü asesler

Kırmızı fesler!

Vay kırmızı fesler, ne kadar kelle kulak, vay

Çıplak bugün artık.

Bin sesle iner ensenize şimdi aman, vay...

Çattık size çattık.

Bizden size bir "Tu!" mu reva sadecde, hay hay!

Kırmızı fesler!

Ey kırmızı fesler, koca curnallı köpekler,

Ey kavmi habaset!

Millet size tahkiri de pek çok görüp eyler.

Tezlile inayet.

Şayestedir idbarınıza bitli kümesler,

Kırmızı fesler!

Buyrun, geliniz kırmızı fesler, koşunuz bir

İhsana sezavar.

Tertibi denaat büyük iş haylice nadir.

Komplomuz var,

Cem'iyyetimiz var, yazınız, haydi teresler,

Kırmızı fesler!

Ali Ekrem merhum, hayli zaman Yıldız'da Mabeyn katipliği etmişti. Onun bu manzumesini gördüğü vakit Abdülhamit, kızmış ve maiyetinde çalışmış olmasını düşünerek efendisine hürmetsizlik eden bir insan olarak onu vasıflandırmış. Böyle anlatmışlardı. İşin aslında Abdülhamid'in ne Ali Ekrem'i, ne de babası Namık Kemal'i sevmesine imkan vardı. Babası, son demlerinde büyük müstebide yazıyla dehalet etmiş olsa bile eline fırsat ve kuvvet geçtiği taktirde onun karşısına tam bir bela olarak dikileceği şüphesizdi. Abdülhamid'in böyle düşüneceğini hesaplıyarak onun yakınında çalışmayı kabule kendini mecbur hissetmişti. O halde hiçbiri için mesele kalmıyordu. Hepsi anlaşmış haldeydiler. Mesele hafiylerde, böyle bir müessesenin Türk vatanında yaşama imkanını buluşunda ve bu imkanı verenlerin kudret sahibi oluşunda idi.

Nitekim Ali Ekrem Bey de nedenlerden sonra bütün hıncını hafiyelerden almıyor mu? Esasen bizde hep böyle olmuştur. Başta bulunan her kimse, daima onu kabahatsiz görür, etrafındakileri kötüleriz. Bu türlü hüküm asırların ruhlara sindirdiği korkudan ve kuvvete karşı köpeklenme duygusundan gelir. Ali Ekrem merhum, hafiyelere ekmek, mevki, ihsan ve atiyye vererek onları kuş sütüyle besliyen Abdülhamid'e neye böyle bir manzume yazmamıştır? Hafiye diye mekruh bir sınıf varsa, onu ortaya kim çıkarmıştır? Asıl günah, onu çıkaranda değil midir? Eh, ne yapacaksın? Bizim hürriyet yiğitlerinin yoğurt yeyişi de böyle!

Bir genç kızın dikkat etmesi lazım gelen hususlar

2007-03-21T11:10:00.000+02:00

15 Mayıs 1954 tarihli Yeni İnci Dergisinden (Okumak için resme tıklayın)

Karikatür

2007-03-21T11:04:00.000+02:00

21 Haziran 1962 tarihli Hayat Dergisinden

Şikayet Postası

2007-03-18T16:09:00.000+02:00

7 Haziran 1962 tarihli Hayat Dergisinden

BİR ÖĞRETMENİN ŞİKAYETLERİ
Bir hanım öğretmen yazıyor:
"Kıymetli dakikalarınızı alacağım için çok özür dilerim. Fakat artık size de içimi dökmesem yaşayamıyacağım.
Ben kendimi vatan çocuklarına adamış, Anadolu'nun uzak kazalarında çalışan bir ortaokul öğretmeniyim. Gencim, oldukça heyecanlıyım, tuttuğunu koparamak istiyen, sonu hayatım pahasına da olsa başladığım işi yapan bir öğretmenim. Fakat talebelerimin beni çok sevdiğine inanmasam çalışamam.
Çalışmak, bir şeyler yapmak, çok, gayet çok çalışmak istiyorum. Haftada 24 saat resmi, 6 saat gayri resmi dersler ve talebelere açtığım İngilizce kursu beni tatmin etmiyor.
Geçen sene bir ortaokula tayin olunarak bekar ve tecrübesiz bir müdürle tanıştım. Bekarlığı yüzünden aramız açıldı.
Hergün, itimat edin, yüzlerce problem, rencide edilmeler, hakaretler içinde 1 sene sabrettim, çalıştım. Sene başında beni taktir eden kaza halkı, eminim ki sene sonunda benden nefret etti. İnanın, içkinin tadını bilmem, halk bana içki içirdi. Evli bir erkekle selamlaşmam suç sayıldı. Gerek halk, gerek memurlar bu kızdan istifade edelim düşüncesiyle haraket ettiler. Buna rağmen hiçbir gün azim ve irademi kaybetmedim. Fakat haksızlığa isyan etmesem, biraz yüz versem, benden iyi kimse olmıyacaktı.
Neticede, başka bir kazaya sürgün edildim. Şimdi de henüz pek genç bir müdürle çalışıyorum. İdareci olarak belki hüsnüniyet sahibi; fakat öyle bir konuşma yapar ki şahsiyetinizi yerle bir eder. Cahil dediğimiz Mehmet Ağa durumu tamire mecbur olur. Üzülürsünüz, feveran edersiniz.
Neme lazımcılık, adam sendecilik, benden çok uzak. Salla başını, al maaşını diyemiyorum. Fakat inanıyorum ki, testiyi dolduran da, kıran da birmiş.
Yalvarırım size, bana bir şeyler söyleyin. Yalnız ben değil, mektuplaştığım arkadaşlarımın hepsi aynı şeylerden şikayetçi. Artık teselli de beni avutmuyor.
Dert çok, deva yok. Problem çok, çözen yok. Hürmetler."
En büyük noksanımız anlayışsızlık, taktirsizliktir. Bari idarecilerimiz olsun, okul müdürleri olsun genç öğretmenlerin şikayetleriyle daha yakından ilgilenseler. Onların çalışmalarını kolaylaştırsalar. Gönül huzuru olmadan insan nasıl muhitine faydalı olabilir?
Okullarda öğretmenler bir aile gibi çalışmazlarsa rahatsızlıkların sonu gelmiyecektir.

12 Haziran 1954 tarihli Cennet Bahçesi Dergisi kapağı

2007-03-18T16:05:00.000+02:00

Ha susuz çeşme ha kadınsız cemiyet!

2007-03-11T10:29:00.000+02:00

4 Ekim 1952 tarihli Yeni İnci Dergisinden (Okumak için resmin üstüne tıklayınız)

İhanet

2007-03-11T10:19:00.000+02:00

24 Nisan 1953 tarihli Hafta Dergisinden

Hayattan Fotoğraflar

2007-02-18T11:21:00.000+02:00

28 Haziran 1962 tarihli Hayat Dergisinden
ÜNLÜ KEMANCI İLE SOKAK ÇALGICISI
Çağımızın en büyük harika çocuğu sayılan Yehudi Menuhin, henüz 3 yaşındayken bit pazarından alınarak kendisine hediye edilen bir kemandan çıkardığı ahenkli seslerle büyük istidadını ilk defa belli etmişti. Birkaç yıl sonra kendisini bir konserde dinleyen büyük matematik alimi ve ünlü amatör kemancı Einstein ise:"Bu gece Tanrı'nın varlığına beni inandırdın" demekten kendini alamadı. Aradan yıllar geçti. Geçenlerde bir gün Paris'in ünlü Rivoli Sokağında, aynı Yehudi Menuhin, Rusların büyük kemancısı ve memleketinde "Kıral David" olarak anılan David Oistrakh'la karşılaştı. Keman sazının iki kudretli devi sohbet ederlerken, arkalarında dilenen bir sokak kemancısının kırık dökük çalgısından çıkan gıcırtılı sesleri duydular. Menuhin, hemen ama dilencinin yere bıraktığı keman kutusuna 1 frank bıraktı. Bahtsız meslekdaşı sadakayı verenin kim olduğunu anlamadı ama foto muhabirleri bu beşeri sahneyi tesbit etmekten de geri kalmadılar.

FRANÇOİSE SAGAN ANNE OLUYOR
Çağımızın en dedikodu konusu olan kadın romancısı Françoise Sagan'ın kısa müddet önce Amerikalı bir heykeltraşla evlendiği malum. Sagan'ı ilk doğum sancıları yoklamış bulunuyor. Resimde, geçenlerde sancılanarak muayene için Nice şehrinde doğumevine kaldırılan yazar görülüyor.

Müzik Bilmecesi

2007-02-18T10:01:00.000+02:00

21 Haziran 1962 tarihli Hayat Dergisinden

Aşağıdaki suallerden 18 tanesine cevap verenlerin bilgileri mükemmel, 15 tanesini bilenlerinki iyi, 10 tane bilenlerinki orta, 10'dan aşağı düşenlerinki zayıftır.

1.Frank Sinatra'nın söylediği twist'in adı nedir?

2.Gene Frank Sinatra'nın kendi adına kurduğu plak şirketinin markası?

3.Disc-jockey kime denir?

4."Forget Me Not" adlı şarkıyı söyliyen İngiliz şarkıcı kimdir?

5.Elvis Presley'in Amerika'da 1 numara olan en son şarkısı?

6."Slow Twistin" adlı şarkıyı kim söyledi?

7.Sam Caster kimdir?

8.Avrupa'ya giden 2 kadın şarkıcımız kimlerdir?

9.Perry Como'nun en son plağının adı nedir?

10.Ben E. King evvela hangi grupta şarkı söylüyordu?

11. Bruce Channel'in 1 numara olan şarkısının adı?

12.Billy Fury'nin İngiliz listelerine giren son plağının adı?

13.Paul Desmond hangi enstrümanı çalar?

14.9 sene mikrofona veda ettikten sonra yeniden şarkı söylemeye başlıyan kadın şarkıcımız kimdir?

15.Grubunu dağıtan erkek şarkıcımız şimdi hangi orkestra ile çalışıyor?

16.Neil Sedaka'nın en son plağının adı?

17.Satchmo takma adı ile tanınan müzisyenin asıl adı nedir?

18.Chet Atkins'in esas enstrümanı hangisidir?

19.Bizim listede 1 numaralı plak bugünlerde hangisi?

20.Frank Sinatra'nın kızı ile evlenen şarkıcının adını biliyor musunuz?

BU BİLMECENİN CEVAPLARINI GELECEK SAYIMIZDA BULACAKSINIZ

28 Haziran 1962 tarihli Hayat Dergisinden

Geçen sayımızdaki müzik bilmecesinin cevapları

1.Everybody Twistin'

2.Reprice

3.Plak takdim edenlere verilen isim

4.Eden Kane

5.Good Luck Charm

6.Chubby Checker

7.Meşhur İngiliz disc-jockeyi

8.Sevinç Tevs ve Ayten Alpman

9.Katerina

10.The Drifftern grubunun solistiydi

11.Hey Baby

12.Last Night Was Made For Love

13.Sax

14.Rüçhan Çamay

15.Erol Büyükburç şimdi Şerif Yüzbaşıoğlu ile

16.King of Clown

17.Louis Armstrong

18.Kitara

19.Meliondo Cafe

20.Tommy Sands.

Ruslara ilk defa hayır diyen adam Şükrü Saraçoğlu

2007-02-05T11:44:00.000+02:00

22 Ocak 1954 Cumartesi tarihli Yeni İnci Dergisinden

Ruslara ilk defa hayır diyen adam Şükrü Saraçoğlu
YAZAN: ALİ Z. ORALOĞLU
30 senelik cumhuriyet tarihimizde devlet yükünü en fazla taşıyan siyaset adamlarımızdan birisi hiç şüphesiz Şükrü Saraçoğlu'dur. Türk ve Avrupa üniversitelerinden mezun ilk başvekilimiz olan Saraçoğlu aynı zamanda cumhuriyet tarihinde en çok vekalet başında kalan devlet adamımızdır. İşte hesabı: 6 ay Maarif, 5 sene Maliye, 7 sene Adliye ve 5 sene de Hariciye Vekillikleri. Ayrıca 4 sene Başvekillik ve 2 sene de TBMM Reisliği ki cem'an 23 sene eder.
Saraçoğlu hiç bir müsbet iş yapmamış olsa dahi Türk İnkılabını kurup perçinleştiren hükümetlerde çeyrek asır vazife almakla İnkılap Tarihimizde haklı olarak kendine bir yer verilecektir.
Bazı politikacılar sade yaptıkları bir hareket veya söyledikleri bir sözle tarihe geçmişler, isimleri nesiller boyunca esatiri bir kahraman olarak dillerde dolaşmıştır.
Saraçoğlu hiç şüphesiz ki bugünkü siyasi bulanıklık geçip de dahili politika kavgalarına nihayet verilince kıymeti daha fazla taktir edilecek bir Türk Büyüğü olarak ismi nesiller boyunca bir kahraman, bir idealist, müsbet bir devlet ve millet adamı olarak minnetle anılacaktır.
Türk Milletinin yükselmesi ve bekası için İkinci Cihan Harbi esnasında bütün sıhhatini kaybeden Şükrü Saraçoğlu'nun burada siyasi hayatını nakledecek değiliz. Okuyucularımıza bu büyük ölünün siyasi hayatında geçmiş, bilinmesi gerekmekle beraber, daha açıklanmayan bazı hatıraları nakledeceğiz.
-Ben bu adamla, bu deli Türkle müzakerelere devam edemem.
Hariciye Komiseri Molotof'a "Pekiyi, öyleyse işi bana bırak" diyen Stalin ondan sonra Türkiye Hariciye Vekili Şükrü Saraçoğlu ile müzakerelere bizzat kendisi devama karar vermiştir.
Sene 1939'dur. Türk-İngiliz-Fransız ittifakına muvazi olarak bir Türk-Rus Andlaşmasına karar verilmiştir. Ankara'ya gelen Rus Hariciye Komiser Vekili Potemkin'le anlaşma en ince teferruatına kadar hazırlanmış olup sade imza merasimi için Saraçoğlu'nun Moskova'ya gitmesine karar verilmiştir.
Türk Hariciye Vekilinin Rusya'da bir vazifesi daha vardır. Bükreş'te toplanan Balkan Antantı Konseyinin ricası üzerine Rusların Balkan siyasetini öğrenecektir. (O zamanki Rumen Hariciye Vekili G. Gafenco'nun Preliminaires de la Guerre a l'Est adlı kitabından)
Bir Türk ticaret gemisi ile Odesa'ya vasıl olan Saraçoğlu Moskova'da 23 Eylül 1939'dan 18 Ekim 1939'a kadar hiçbir diplomatik ziyarette rastlanılmadığı gibi tam 28 gün ikamete mecbur bırakılmıştır.
Bu esnada Alman Hariciye Nazırı Von Ribbentrop'ta komünizmin beşiğine gelip bir anlaşma yaptıktan sonra Berlin'e dönmüştür.
Ankara'da hazırlanan anlaşmanın tamamen haricine çıkan, bir sürü metalibatta bulunan Molotof yukarda yazıldığı gibi Saraçoğlu ile başa çıkamıyacağını ve 14 Mart 1939'da Berlin'de ufak bir tazyik sonunda memleketini Almanlara teslim eden Çekoslovak Reisicumhuru Hacha'ya benzemediğini anlamıştır.
Şimdi Kremlin'in mükellef salonlarından birindeyiz. Stalin, Molotof bir tarafta, Saraçoğlu ve Türkiye Büyükelçisi diğer tarafta.
Stalin mağrur bir şekilde oturuyor ve tercümanı vasıtasile Türkiye'den metalibatta bulunuyor.
-Kars, Ardahan Ermenistan Cumhuriyeti'ne terkedilecek. Boğazların kontrol ve muhafazasını Rus ve Türk askerleri müştereken yapacaklar.
Sulh uğruna haftalardır bekleyen, mukavemeti kırılmayan Bozdağının hürriyet aşığı efesi dayanamıyor artık. Masaya bir yumruk atıyor ve hemen arkasından
-Hayır, diyor.
Müzakereler sonuçlanmadan nihayete ermiş ve Saraçoğlu İstanbul'a müteveccihen yola çıkmıştır. Dünyayı esarete boğmak, komünizmin pençesinde ezmek istiyen Kızıl Lider bile Türk Hariciye Vekiline hayrandır. Vatanını satmayana, vatan yağma etmekte mahir olanlar bile hürmet edecekler, Türk Hariciye Vekilini Odesa'dan İstanbul'a 2 Rus destroyerinin refakatinde bir kruvazörle yollayacaklardır.
Saraçoğlu, Türkiye'de muzaffer bir kumandan gibi karşılanacak, Avrupa ve Amerika'da "Rusya'ya ilk defa hayır diyen adam" lakabiyle hür milletlerin mümessili olarak sevgiyle selamlanacaktır.
İkinci Dünya Harbi içindeyiz. Alman orduları önünde bütün kuvvetler eriyor. Müttefiklerimizden Fransa yenilmiş, İngiltere kıtada mağlup olarak adasına çekilmiş, oradan mukavemete çalışmaktadır.
Önüne çıkan manileri teker teker, türlü şekillerde yok eden Hitler, Avrupa'nın hakimi mutlakı vaziyetindedir.
Türkiye'de hoşlanmadığı bir veya birçok adam vardır. Bunu bilmiyoruz. Fakat içlerinden birine tahammül edemiyor. Sanki o işbaşından uzaklaşsa emellerine erişecek. Ne yapsın da bu adamı vasifesinden uzaklaştırsın? Nihayet çaresini buluyor. Hemen Roma vasıtasile İtalya'nın Ankara Büyükelçisi'ne bir şifre gönderiliyor.
Elçi ertesi günü Reisicumhur İnönü ile hususi bir mülakat yapıyor ve Alman Orduları Başkumandanı, Almanya Devleti Reisi Führer'in Türk Hariciye Vekilinden pek hoşlanmadığını, Hariciye Vekaletinden uzaklaştırılırsa pek memnun kalacağını ima ediyor.
Aradan birkaç gün geçmiştir. TBMM fevkalade bir içtima yaparak Hariciye Vekilinin "Türk oğlu Türk ve deruhte ettiği vazifeye layık olduğunu" dünyaya ilan ederek ona itimat beyan ediyor.
Meclisi, Hükümeti ile birlikte Türk Milletinin etrafında birleştiği Hariciye Vekili kimdir? Stalin'le Molotof'a boyun eğmeyen, "Hayır" diyen Saraçoğlu, Hitler'i de mağlup etmiş ve ona II. Cihan Harbinde ilk şamarı atmıştır.
İran Şahı Pehlevi'nin Türkiye'yi ziyareti günlerindeyiz. Misafir devlet reisi şerefine verilen baloda Ebedi Şef Atatürk bir salonda Şah'la hasbıhal ediyor. En yakın ve inkılap arkadaşı Başvekil İnönü diğer bir salonda vekillerle konuşuyor. Saraçoğlu ise genç hariciye memurları ile ciddi bir mevzuya dalmış. Atatürk bir aralık Adliye Vekilini fark ederek yanına çağırıyor:
-Şah'ın elini öp bakalım, diye gürlüyor.
Gürleyen büyüktür. Arzuları seve seve yapılabilir. Türk adetlerince bir ihtiyarın, hürmet edilen bir insanın veya bir vatan kurtarıcısının eli öpülebilir. Fakat bir Türk Adliye Vekili bir yabancının elini nasıl öpebilir?
-Öpemem, diye bir ses çıkıyor.
-Öp diyorum sana!
Yapılacak şey kalmamıştır. Fakat Saraçoğlu çaresini bulacak, hem şenlendirecek, hem de teklifini kabul etmediği Ata'nın gönlünü alacaktır.
-Öpemem, dedim. Fakat sebebini sormadınız?
Salonda ses yoktur. Sual bir kere daha tekrar ediliyor.
-Öpemem, dedim. Fakat sebebini sormadınız?
-Söyle öyleyse!
-Ben bir kişinin elini öptüm, adı Atatürk'tür. Ondan başka kimsenin elini öpemem.
Bir kahkaha yükseliyor.
-Ben zaten Saraç'ın ne kadar zeki olduğunu söylemez miydim? Haydi öyleyse Şah'la bir kadeh tokuştur.
Büyük Kurtarıcı bu hareketiyle belki de Şehinşaha bir ders vermek istemişti.
Saraçoğlu birçok vekaletin başında bulunduktan ve hepsinde müsbet işler gördükten sonra nihayet çok sevdiği Hariciye Vekaletine tayin edilmiştir. İkinci Cihan Harbinin ilk senelerine rastlamasına rağmen Saraçoğlu işinden ziyadesiyle memnundur. Çünkü artık asıl mesleğine kavuşmuştur. Fakat bu arada kendisine birkaç kere teklif edilen başvekilliği münasip bir şekilde reddetmenin yolunu bulmuştur. Haris olmayan ve haris insanlardan nefret eden Saraçoğlu'nun, Refik Saydam'ın vefatı münasebetile Florya'dan ayrılırken eşine şöyle söylediği rivayet olunur: "Bu sefer başvekilliği kabul etmeye mecburum. Artık atlatamıyacağım."
Saraçoğlu tam manasile halk idaresine inanmış bir devlet adamıydı. Anglo-Sakson ve İsviçre demokrasilerini fazlasiyle beğenirdi. Başvekalet esnasında diğer siyasi partilerin kurulmasına müsaade etmişti. Memleketimizde inandığı garp demokrasilerinin kurulmasını samimi bir şekilde istemiş ve kendi arzusiyle başvekaletten çekildikten sonra hastalığına rağmen bazı mesuliyetli vazifeler alarak Meclis'te Halkçılarla Demokratlar arasında cereyan eden vahim hadiseleri tek başına yatıştırmıştır. Siyasi hayattan tamamiyle çekildikten sonra da kin ve garazdan uzak, hür memleketimizde demokrasinin tam bir anlaşma ve kardeşlik havası içinde ilerlemesini temenni ederdi. Bu yüzden zaman zaman şerefli ismine sürülmek istenen lekelere cevap vermez, herşeyin zamanla düzeleceğini ve kıymetlerin zamanla belli olacağına inanırdı.
İkinci Cihan Harbinin sonuna doğru Almanya'ya ilanı harp edeceğimiz zaman bütün ömrü boyunca kudsiyetine inandığı TBMM'ye tam 9 saat izahat vermiş ve Meclis'in ittifakı ile karara varılmıştı.
O gün Meclis'te 9 saat konuşmak mecburiyetini duyan Başvekil Saraçoğlu'nun 1 gün evvel 6 dişini söktürüp sırf toplantı münasebetiyle yerine yenilerini taktırdığını hala pek az kimse bilmektedir.
Geçen senenin son yıllarında toprağa verdiğimiz Saraçoğlu 1942'de verdiği bir nutku şöyle bitirmişti: "Vatanımızın bugünkü çocukları yalnız büyük bir neslin evlatları değildir. Aynı zamanda ölçüsüz düşmanları yenen büyük bir neslin ta kendisidir."
Evet, Şükrü Saraçoğlu da bu büyük neslin bir önderi idi. Almanya Başvekilliği yapmış Von Papen'in eşinin vefatı üzerine Bayan Saadet Saraçoğlu'na yazdığı mektuptaki bir cümle gibi: "Milletlerin saadeti olan sulhu Türk vatanına temin ettiği ve milletinize çeşitli hizmetlerde bulunduğu için Türklerin bu büyük evladını hiçbir zaman unutmıyacağı düşüncesi kederinizi biraz olsun teselli edebilecektir."
Şimalden gelmeyi düşünebilecek herhangi bir düşman karşısında evvela Karadeniz'in sert rüzgarlarına hedef olan Boğaz'ın sırtlarındaki kabrinde Şükrü Saraçoğlu'nun ruhunu bularak irkilecektir. Nur içinde yatsın!

Şükrü Saraçoğlu

2007-02-03T12:52:00.000+02:00

Yeni İnci Dergisinden (Tarih yok. Tahminimce 1954. Yalnız Sayı:2 - Yıl:1 - Cilt:5 yazıyor)

Kaybettiğimiz büyük devlet adamı Şükrü Saraçoğlu
Yazan: ALİ Z. ORALOĞLU
953 senesinin son günlerinde Cumhuriyet Türkiye'si tarihinde ismi daima şeref ve minnetle anılacak olan Şükrü Saraçoğlu'yu da toprağa vermiş bulunuyoruz.
Ödemiş'te mütevazi bir sanatkarın (Saraç Mehmet Ustanın) oğlu olarak 1887'de dünyaya gelen küçük Şükrü akran arasında zekası, yaramazlığı, cesareti ve doğruluğu ile nazarı dikkati celbederdi.
Efeler diyarı Ödemiş'te efe terbiyesi alarak yetişen Şükrü orta tahsilini ikmal ettikten sonra bir daha devamlı olarak dönmeyeceği çok sevdiği evinden ve memleketinden ayrılarak İzmir'e gönderilmişti. Bilhassa riyazi ilimlerle edebiyata karşı büyük bir istidadı olan küçük Ödemişli 3 sene sonra bu sefer tamamen baba yuvasından daha uzağa İstanbul'a gelmiş, Mektebi Mülkiye'ye kaydolmuştu. Oradan da muvaffakiyetle diplomasını alan Saraç Mehmet Usta'nın oğlu ilk memuriyetine tayin edilmişti. Kimbilir nereye gönderilecekti? İmparatorluğun Türklerle meskun olmayan yerlerinde vazife almaya gönlü bir türlü razı olmuyor, vatandaşları arasında vatandaşlarına hizmet etmeyi istiyordu. Bu maksatla kendisi gibi Mülkiyeyi pekiyi derece ile bitiren iki arkadaşı ile birlikte Talat Paşa'nın huzuruna çıktı ve makul karşılanarak isteği üzerine İzmir'e tayin edildi.
Talat Paşa ile Şükrü Saraçoğlu'nun karşılaşmaları çok garip bir tesdüftür. Kimbilir Osmanlı Devleti Sadrazamı kendisinden 26 sene kadar sonra Türkiye Cumhuriyeti'nin başvekili olacak gencin gözlerinden istikbali görmüş ve bu üniversite mezununun hayata sevdiği bir yerde atılmasına önayak olarak onu teşvik etmek istemişti.
İzmir'de yavaş yavaş kendine bir muhit yapmaya başlayan Saraçoğlu İttihat ve Terakki Lisesi'nde riyaziye öğretmenliğini, aynı lisenin müdürlüğünü yapmış ve o esnada Yeni Asır gazetesinde başmakaleler de yazmıştır. Olgunlaşmaya doğru hergün yeni bir adım daha atan genç Lise Müdürü nihayet memleketinde aldığı terbiye ve kültürü garp kültürü ile meczetmek üzere Belçika'ya tahsile gitti. Birinci Cihan Harbi esnasında da demokrasi kalesi İsviçre'nin Cenevre şehri üniversitesine kaydolarak Siyasi ve İktisadi İlimler Fakültesi'nden mezun oldu.
Şark terbiye ve kültürünü garbınki ile gayet iyi bir şekilde bağdaştırmaya muvaffak olan Saraçoğlu'nun bundan sonraki hayatı bütün Türk Milletinin malumudur. İhtiyat zabitliğini yaptıktan sonra onu ilk defa olarak son Osmanlı Meclisi Mebusanı'nda aza görürüz. Sonra İstanbul Meclisi'ne Anadolu mümessili olarak seçilen fakat o esnada işgal altında olan Ege'de, sonradan Adliye Vekili olup İsviçre Kanunu Medeniyesi'ni memleketimize kabul ettiren, arkadaşı Esat Mahmut Bozkurt'la birlikte bir çete kurup düşmanlara karşı savaştığından Fındıklı'daki meclise dahil olamaz.
Cumhuriyet ilan edildikten sonra Saraçoğlu'yu sırasile şu vekaletlerin başında görürüz: Maarif, Adliye, Hariciye ve Başvekillik. Siyasi hayatının son 2 senesinde de Türkiye Büyük Millet Meclisi Reisliği.
1887'de doğup 27 Aralık 1953 Pazar günü saat 11:05'de ebediyete intikal eden Şükrü Saraçoğlu tam manasile Türkçü ve demokrat bir devlet adamı idi. Sıhhatini hiçe sayacak kadar memleketine bağlı idi. Hayatında 3 kere ölüm tehlikesi geçirmiştir.
Bunun ilki İzmir Lisesi'nde jimnastik yaparken düşmesi neticesi başına gelmişti. Ele avuca sığmaz bir sporcu olan küçük Şükrü jimnastik aletinden baş aşağı yere düşmüş ve hayatından ümit kesildiğinden mektepten alınsın diye babasına haber gönderilmişti. Uzun bir istirahat devresinden sonra mucize kabilinden birdenbire iyileşivermişti.
1930 senesinde Maliye Vekili bulunduğu esnada ağır bir hastalığa tutulmuştu. Atatürk'ün emriyle tedavisi ile meşgul olan doktorlar hastalığı bir türlü yenemiyorlar, hatta ne olduğunu bile bilemiyorlardı. O esnada gözleri de pek hafif görmeye başlamıştı. Hayatından bir kere daha ümit kesilmişti. Nihayet Başvekil İsmet Paşa'nın ısrarı üzerine Viyana'ya gitmeye razı oldu. Bu sefer de bir tesadüf yüzünden 1 ay gibi kısa bir zaman içinde tamamen iyileşerek yurda döndü. Umumi muayenesi yapılırken bir diş mütehassısına müracaat etmesi söylenmişti. Dişlerinin röntgeni alınınca dişetleri altında birikmiş bir kist tabakasına rastlandı ve onların hemen temizlenmesi ile mucize kendini gösterdi. Saraçoğlu İkinci Cihan Harbi esnasında başvekilken de ağır şekilde hastalanmış, fakat memleketine hizmet etmek azmiyle bir gün bile işinin başından ayrılmamış ve birçok ecnebi devlet adamlarını 39'un üstünde ateşle kabul etmiştir. Adana'da Churchill'le tarihi buluşmaya giderken yine gayet ağır hasta bulunuyordu ve o esnada yatakta yatması sıhhati için pek elzemdi. Nitekim kendisini ölüm döşeğine düşüren hastalığı o zaman başlamıştı.
Eğer memleketine hizmet etme aşkından evvel sıhhatine düşkün olsaydı herhalde daha birçok yıllar o büyük devlet adamını aramızda görebilirdik.
Babası ile, babasının mesleği ile iftihar ederdi. Saraç Mehmet Usta'nın oğlu olduğunu, küçükken nasıl yaşadığını, evinin halini herkese anlatırdı. Eylül 1943'te TBMM'de verdiği bir nutukta o gürleyen sesiyle: "Ey Şükrü! Sen bir saraç ustasının oğlu idin. Bu memleket seni büyüttü, okuttu, Avrupalara gönderdi, adam etti ve birçok mesuliyetleri vazifelerin başına getirdi. Şimdi de başvekil seçti. Sen ona layık olduğunu gösterip bu iyiliklere karşı cevap verebilecek misin?" kendi kendisiyle bir vicdan muhasebesi yapmış ve buna "Evet" diye cevap vermişti.
İsviçre'de tahsilde iken bütün Egeli talebelerin hamisi ve ağabeyisi vaziyetinde idi. Hepsine yardım eder, nasihat verirdi. Hatta bu yüzden o zaman Cenevre'de tahsilde bulunan bazı Türkler Saraçoğlu'nu İzmirli talebelerin müfettişi zannederlerdi. Hala da bunu iddia edenler mevcuttur. Karakterinin kuvvetini dahi o zaman ispat eden Saraçoğlu'nu arkadaşları çok sayarlardı. Mesela halen büyükelçilerimizden biri olan bir zat o esnada yine Cenevre'de bulunan bir Türk kızı ile sevişmekte olup evlenmek istemektedir. Saraçoğlu arkadşının tahsilinin yarım kalmasından endişelenerek genç kızı Türkiye'ye gönderdi. Mevzuu bahis o an bu genç çift sonradan Türkiye'de evlenmişlerdir.
(Devamı var)

İngilizlerin asırlık garip kanunları

2007-02-03T11:08:00.000+02:00

Ocak 1955 tarihli Aydabir Dergisinden

Film sansürleri hangi sahneleri makaslıyor

2007-01-21T11:08:00.000+02:00

Temmuz 1952 tarihli Ayda Bir Dergisinden

Memleketimizde "Zambak" adiyle gösterilen "Ecstasy" filmi 1934'te Hedy Lamarr'a milletlerarası film mükafatını kazandırmıştı. Fakat sansürler bir çok yerlerde filmi kırptılar:

Kızların çıplakmış hissini vermek maksadiyle ten rengi mayolar giydikleri bu çeşit sahneler de sansür ediliyor:

Hugh Herbert'in Nancy Carroll'a atfettiği bu nazar, sansürcülerin filmi makaslamalarına sebep olmuştu:

"1934 Modaları" filmi William Powell'le, Frank Mc Hugh ve Bette Davis'i meşhur etmişti, fakat bugünün sansürü:

Filmcilerin fazla ileri gittikleri bir sahne de "Zamane Kızları" filminden Helen Foster'in pokere esvaplarını koyduğu şu sahnedir:

Buraya işeyen eşektir

2007-01-21T10:28:00.000+02:00

14 Haziran 1956 tarihli Akbaba Dergisinden

Roma'da cesetler 7 gün bekletildikten sonra yakılıyor

2007-01-14T19:12:00.000+02:00

Hayat Dergisi eki Tarih Gazetesinin 13. sayısından

Roma'da cesetler 7 gün bekletildikten sonra yakılıyor
ROMA, 118 - Romalılar, defin törenine büyük bir önem verirler. Eğer ceset bir mezara gömülmezse, ruhunun tam 100 yıl cehennem ırmaklarında ümitsiz bir vaziyette dolaşacağına inanırlar. Mezarsız bir cesedin ruhu ancak 100 yıl sonra cehennem ırmaklarını geçebilir.
Ölen bir Romalıya, en güzel ve en yeni elbisesi giydirilir. Ayakları, evinin kapısına doğru uzatılmak suretiyle yatırılır. Yatağına çiçekler konur. Çalgıcılar ve okuyucular ölünün başucunda ilahiler ve mersiyeler okurlar. Ölüyü, ailesini ve atalarını överler. Ölünün yakınları, ölünün göğsüne dokunmak suretiyle son vazifelerini ifa ederler. Genel olarak cesetler, 7 gün bekletildikten sonra yakılır. Külleri itina ile bir araya getirilip bir mezara yerleştirilir. Mezarlar, şehrin uzağında, kırlardadır.
Fakirler yakılmaz, genel mezarlıklardaki çukurlara gömülürler. Aynı gün içinde ölen fakirler, aynı çukura konurlar.
Son zamanlarda Hıristiyan dini mensuplarının yeraltında odalar vücude getirmek suretiyle yaptıkları mezarlar da dikkati çekmektedir.
Pek zenginlerin mezar odaları, muhteşem tezyinatla süslüdür. Duvarlara güzel resimler yapılır. Tunç veya mermer lahitler konur. Bu lahitlerin çoğu sanatkarane bir şekilde işlenmiştir.

Hollywood Bir Rezalet Yuvası Halini alıyor

2007-01-03T11:04:00.000+02:00

7 Haziran 1962 tarihli Hayat Dergisinden

"Şehirler de medeniyetler gibidir, hiç yoktan var olurlar, yükselirler, ihtişamlariyle bir süre bütün dünyayı büyüledikten sonra gerilemeye, manen çökmeye başlarlar, nihayet birgün gelir, yeryüzünde tamamen siliniverirler. İşte bugün için Hollywood'u bu şehirlerden biri olarak sayabiliriz. Sodom ve Gomore ile kıyaslayabileceğimiz Hollywood, manevi bir çöküntü içindedir. Her türlü ahlaksızlığın tabii sayıldığı içkili alemler ünlü yıldızları artık tatmin etmemekte, boşanma skandalları ise reklam vasıtası olarak önemini kaybetmiş durumdadır. İyi film çevirebilecek rejisörler de tarihe karıştığına göre burası, bir sinema beldesi olmaktan çıkmıştır. Bana kalırsa, on yıla kadar, bir zamanlar milyonlarca gencin rüyasına giren bu alem, tamamen yeryüzünden silinecektir."
Film dünyasının ruhani reisliğini yapmış olan rahip G. F. Lombardi, geçenlerde bu beyanatı verdikten sonra Hollywood'dan, bir daha dönmemek üzere ayrıldı. Ayrılırken de bu şehri var gücüyle lanetledi. Oysa, henüz 32 yaşında bulunan rahip Lombardi Hollywood'a geleli topu topu 1 yıl olmuştu. Yani 1 yıl güç dayanabildi.
"TATLI HAYAT" DEVAM EDİYOR
Genç rahibin beyanatı tabii ki pek geniş yankılar yapmadı. Hollywood bildiğini okumakta devam ediyor.
Televizyonla sinema arasında bütün hızıyla devam eden amansız mücadele, televizyon ekranı lehine gelişirken ve bir zamanlar sinema severlerin sevgilisi olan yıldızlar bir bir televizyon tarafından yutulurken, geride kalan yıldızlar da çevirdikleri filmlerde görülen lüks ve derebeyi özel hayatlarında devam ettirmeye çalışıyorlar. Çoğu yıldızların oturduğu Beverly Hills'deki villalar; kumar, fuhuş ve her türlü ahlaksızlığın uluorta cereyan ettiği rezalet yuvaları haline geliyor. Bu, "Hollywood Party"lerine katılıp da basına konu olmamak adeta ayıp sayılmaktadır.
Çoğu, birer zevksizlik ve görgüsüzlük örneği olan bu evlerin başında Jayne Mansfield'in 55 odalık villası gelir. Geçenlerde Amerika'nın her tarafından çağırdığı gazetecileri 3 gün müddetle evinde ağırlayan Jayne, tefriş tarzıyla iftihar ettiği evi hakkında şöyle demiştir: "Bu sarayı, ilahi Rodolfo Valentino yaptırmış, ama zavallıya içinde oturmak kısmet olmamıştır. 2 yıl önce 76 milyon dolar ödeyerek aldığım bu evi baştan aşağıya kadar yeniden döşedim."

Gazeteciler, çilek rengindeki yatak odasını, kalp biçimindeki banyoyu ve -üzerinde herhalde hiç çalınmıyan- fildişi rengindeki acayip piyanodan çok yüznumaralardaki özel kağıtlara güldüler. Bunları koparınca, harekete geçen bir tertibatla günün en güzel melodilerini dinlemek kabil.
2 film arasında birkaç günlük boş vakti olan yıldızlar, yeni çıkmış bir güzellik yağının reklamını yapmak için bikini mayolarının en cömertlerinden birini giyerek türlü poz vermeye hazırdırlar. Bu iş için alacakları yarım milyon dolarlık ücret, ya cüzi bir vergi taksidi yatırmaya, ya da kürkle süslü bir plaj kıyafeti almaya yeter. Can sıkıntısı sebebiyle israf, Hollywood'da adeta günün kibarlık telakkisi haline gelmiştir. Bir viyana gazetesinin Hollywood muhabiri geçenlerde büyük bir konfeksiyon mağazasına telefon eden ünlü bir yıldızın şu konuşmasına şahit olmuştur: "Bana 2 düzine gece kıyafeti, 20 Çin kimonosu, 6 kostüm, 8 plaj kıyafeti gönderin." Ünlü film yıldızı bu siparişi verirken, dünya basınının bunu reklam vasıtası yapacağını açıkça biliyordu. Aslında bütün elbiseler, 1 defa bile giyilmeden dolapta güvelere yem olmaya mahkumdu. Ama reklam, Hollywood için herşey demekti.
Dünyanın en büyük film merkezindeki israf, Amerika Hükümet çevresinde dahi günün konusu olmaya başlamıştır. Curd Jurgens'in bir tek film için, orta halli bir Amerikan memurunun 30 yılda kazandığı parayı alması gerçeği, bu itiraza sebep olmuştur. Kazanç ve israfın hududu yoktur. Yıldır bir rüya beldesi olarak bütün dünyayı cezbetmiş olan Hollywood, bu gidişle yakında bir sefahat ve işsizlik yuvası haline gelecek gibi görünüyor.

Adresimi Koyunuz

2007-01-03T10:45:00.000+02:00

24 Nisan 1953 tarihli Hafta Dergisinden

İngiliz Harrison ÇORAP MAKİNALARI

2006-12-24T14:47:00.000+02:00

4 Ekim 1952 tarihli Yeni İnci Dergisinden

İstanbul'u Kimler Eğlendiriyor

2006-12-17T10:44:00.000+02:00

12 Haziran 1954 tarihli Cennet Bahçesi dergisinden

Hep beraber, Taksim Belediye Gazinosu'na gidelim mi?
İstanbul'da, o kadar çok eğlence yeri var ki, insan bazen hangisine gideceğini şaşırıyor. İster misiniz, bu hafta sizinle hep birlikte Taksim Belediye Gazinosu'na gidelim? Korkmayın canım, bütün masraflar benden. Hem Avrupa'dan o kadar güzel atraksiyon numaraları gelmiş ki. Bu sene de, İstanbul'a gelmiyen bale trupu kalmadı. Hepsi, birbirinden güzel kızların teşkil ettiği bu truplar, İstanbul Halkı'na bir güzellik ziyafeti çekti.
Fakat, ne yazık ki, her gelen trup, İstanbul'da çok az kalıyor. İnsan, adeta onları seyretmeye doyamıyor. Onun için, gelin bu hafta Taksim Belediye Gazinosu'na, yeni gelen trupu seyretmeye gidelim. Yalnız, akşam yemeğini orada yemeniz lazım. Zira, atraksiyon yemekten sonra başlıyor.
Dedim ya, yemek de benden. Haydi buyrun; bakın, klasik müzik başlamış bile. Ondan sonra da atraksiyon başlıyacak. Ne zaman mı? Biraz sabırlı olun canım.
Hah; işte başlıyor. Bakın şimdi meşhur akrobatlar çıkacak. İsterseniz, hem pisttekileri seyredelim, hem de arka masalardaki konuşmaları dinleyelim...
-Ay ay; düşecek vallahi... Aaa! Nasıl da amuda kalktı? Ayol, bu bayağı cambaz.
-Ya şu güzel kadın nasıl?
-Sen ona pek bakıyorsun. Bari yanına çağır da masaya davet et.
-İlahi karıcığım, sen deminden beri adama bakıyorsun, sesimi bile çıkartmıyorum. Bir kere; "Kadın güzel" dedim diye mi kabahat oldu?
Bu konuşmalardan sonra, şimdi de önde oturan bekarların masasından gelen sesleri dinleyelim.
-Şu sarışın nasıl?
-Harika kardeşim! Hele sen dün gece görmeliydin. Bir bikini giydi. O ne vücuddur azizim.
-Kimbilir kocası ne hımbılın biridir.
-Bak bak; ne de edalı bir yürüyüşü var.
-Sen dur hele. Bu danstan sonraki numarayı seyret.
-Yaşa be Kazım, iyi akıl ettin de buraya geldik.
Haydi gelin biraz da yandaki masaya kulak misafiri olalım. Bunlar; biraz yaşlıca. Yanlarında da çocukları var. Bakın bakın anneleri konuşuyor:
-Biliyor musun Rıfkı, Nice'te seyrettiğimiz bir bale trupu vardı, ne harika idi.
-Ya hanım. Hey gidi günler hey! Balayına çıkmuştık değil mi?
-İlahi kızım, konuşmalarımızı gözlerinle mi diniyorsun? Sonra canım, bunlar pek güzel şeyler değil.
-Amma yaptınız babacığım. Buraya gelen bale trupları içersinde, ben bu kadar güzel dans eden kızlar görmedim.
-Gülerim senin bu sözlerine. Sen, Avrupa'da dans eden kızlar görmelisin. Baka bakalım bunlar yanında nasıl kalır?
-Bilmem ki, fazla mübalağa ediyorsun gibi geliyor bana. Zira, bunlar da Avrupa'dan geldi.
Nihayet atraksiyon bitti. Nasıl? Beğendiniz mi? Hiç de fena değil. Eee, artık ayrılma zamanı geldi. Allah rahatlık versin sevgili okuyucular..

Türkiye'nin en kalabalık şehri: İSTANBUL

2006-12-10T15:31:00.000+02:00

15 Mayıs 1954 Cumartesi tarihli Yeni İnci Dergisinden

Türkiye'nin en kalabalık şehri: İSTANBUL
Nüfusu 1,5 milyonu aşan İstanbul'a ait aşağıda vereceğimiz rakamlar hiç şüphesiz birçoklarınızı hayrete düşürecektir.
7 tepe üzerinde kurulu ve 6390 metrekarelik bir sahada yerleşen şehirde ne kadar insan vardır, bunun kaçta kaçı okuma-yazma bilir, günlük hayatını idame ettirebilmek için hangi vasıtalardan istifade eder? Hasılı bekarı, evlisi, çoluk çocuğu, genci ve yaşlısı ile şehrin orjinal bekarlarını hep beraber görelim.
En son nüfus sayımından elde edilen rakamlara göre bu şehirde 1.179.666 kişi vardır. Türkiye'de en çok nüfus kalabalığı olduğu söylenen İstanbul'da bütün insanlar bir anda sokağa çıkacak olsalar 1 metrekarelik sahaya 318 insan yığılır. Fakat son nüfus sayımından bu yana İstanbul nüfusunun en az %50 artış gösterdiği kabul edilecek olursa bu rakam 329'a çıkar. Fakat bu kadar insan içinde Türk ve müslüman olarak 396.692 kişi bulunduğunu da kabul etmek zorundayız. Geri kalan nüfusu 30 muhtelif millet teşkil eder.
İSTANBUL'UN BEKARLARI
Bütün nüfusun içindeki bekarların sayısı 156.653'tür. Bu rakamın 71.108'ini 19 ile 39 yaş arasındaki bayanlar teşkil etmektedir.
İstanbul'da okuma yazma bilen 312.616 erkek ve 221.628 bayan vardır. Erkeklerin %79'u, bayanların da %62'si okumasını yazmasını bilmektedir. Bunların yarısının günlük olaylarla ilgilendiği kabul edilecek olursa İstanbul'da bir günde 267.120 gazete okunur.
DOĞUM-ÖLÜM-EVLENME VE BOŞANMA
Resmi istatistikler 1 yılda İstanbul'da 15.290 kişinin öldüğünü göstermekle beraber doğum sayısı 19.000'den fazladır. Bu rakam hayali oranlara vurulursa İstanbul'da 1 ay içinde 650 kişi doğarken 425 kişi hayata gözlerini yumar. Muhtelif evkenme memurluklarından verilen rakamlar 1 ayda İstanbul'da 638 kişinin evlendiğini göstermektedir. Diğer taraftan yılda 832 kişinin muhtelif sebeplerle boşandıkları anlaşılmaktadır.
ASIRLIK İNSANLAR
Havası suyu ve yaşama şartları elverişli sayılan İstanbul'da 100 yaşını tamamlamış 75 asırlık insan bulunmaktadır. Tehlikeli hastalıklar, muhtelif kazalar bir tarafa bırakılırsa ölümün daha ziyade çocuklar ve ihtiyarlar arasında olduğu görülüyor.
31 DİLLİ ŞEHİR
İstanbul'da tam 31 lisan konuşulmakta ve bunların başında Türkçe, Ermenice, Arnavutça, Rumca, Yahudice ve Kürtçe gelmektedir.
Her lisanın kaç kişi tarafından konuşulduğunu şu şekilde sıraya koyabiliriz: 400.000 kişi Türkçe, 40.280 kişi Rumca, 24.114 kişi Ermenice, 17.201 kişi Yahudice, 6445 kişi Latince, 4468 kişi İspanyolca, 2223 kişi Fransızca, 1961 kişi İtalyanca, 1861 kişi Arnavutça, 1481 kişi Arapça, 1178 kişi Kürtçe konuşmaktadır. Bütün bu insanlardan başka sırası ile şu diller konuşulmaktadır: Abazaca, Acemce, Almanca, Boşnakça, Bulgarca, Çekçe, Çerkezce, Filamanca, Gürcüce, Hırvatça, İngilizce, İsveççe, Kıptice, Lazca, Lehçe, Macarca, Pomakça, Rumence, Rusca, Sırpça, Tatarca.
TAŞIT VASITALARININ MARİFETİ
İstanbul'da bir günde 221 tramvay, 119 otobüs, 42 vapur, 15 çift banliyö treni, 2 tünel arabası, 5893 taksi, 5816 hususi araba (burada bilhassa şunu işaret etmeden egeçemeyeceğiz 1944 yılında İstanbul'da ancak 94 hususi araba mevcuttu) ile 1 milyon insan taşınır ve yinde de ihtiyaca kafi gelmez.
İlgililerin verdiği malumata göre 24 saat içinde şehir hatları vapurlarında 160.000, tramvaylarda 150.623, otobüslerde 166.000 İstanbullu taşınmakta ve bir günde tünelden 323.327 kişi geçmektedir.
Şehrin bütün caddelerinde 140.000 metre tramvay hattı döşelidir. Bütün hattı söküp uç uca birleştirecek olsanız İstanbul'dan İzmit'e uzanır.
Şehirde bir gün için 19.000 metreküp Terkos suyuna ihtiyaç vardır. Terkos'tan başka 19 çeşit su kullanılmaktadır. Elektrik sarfiyatına gelince, bütün şehrin 1 günlük elektrik ihtiyacı 180.252 kW'ı geçmektedir. Sokak ve caddelerde şehrin aydınlatılması için 12.731 lamba kullanılmaktadır.
YILDA 90 MİLYON MEKTUP
1 yılda İstanbul Postanesi'ne verilen adi mektubun sayısı 83.879.471'dir. Buna 7.489.943 taahhütlü mektup da ilave edilecek olursa 1 yılda İstanbul Postanesi'nden 91.369.414 mektup gönderildiği görülür. Yine elde edilen istatistik rakamlarına nazaran 1 yılda İstanbul Postanesi'nden 1.761.710 telgraf alınır ve 1.276.295 telgraf çekilir.
Ortalama olarak bütün şehirde 35.000 telefon vardır ve bir günde 225.000 şehir içi, 25.000 şehirler arası telefon konuşması yapılır.
Yazmak bizden okumak sizden olduktan sonra inanabilen düşünsün.

Vizite

2006-12-03T14:17:00.000+02:00

21 Ocak 1954 tarihli 20. Asır Dergisinden

Yıkıcı Aktör TURGUT ÖZATAY

2006-12-01T20:59:00.000+02:00

19 Nisan 1962 tarihli Peri Dergisinden
Bundan birkaç yıl önce, rejisör Semih Evin İzmir'de bir film çekiyordu. Filmin bütün artistleri tamamdı. Fakat bir karakter artisti gerekliydi ve bu rolde oynayacak olan artist İzmir'e gelmemişti.
Evin, uzun saatler kafasını yordu. Düşündü, taşındı. Mutlak surette birisini bulmak gerekliydi. Bir kızan rolüydü bu. Efe yanında çalışan bir kızan. Şöyle derli toplu, güçlü kuvvetli biri olmalıydı. Biraz da sert erkek görünüşlü olmalıydı.
Birden hatırladı. Kendisine Turgut isimli bir genci tanıştırmışlardı. Bu işe hem en uygun bir kişiydi ve hem de hevesliydi.
Turgut Özatay, kısa bir arama sonunda bulundu. Anlaşmaya varıldı. Nihayet, film çekilip bitti.
Bu bir başlangıçtı. Bunu uzun ve yorucu yıllar izledi. Öyle ya meşhur olmak pek o kadar kolay değil. Özatay, uzun yıllar bu mesleğin kahrını çektikten sonra nihayet arzusuna kavuştu.
Memduh Ün'ün yaptığı "Kırık Çanaklar" adlı kordela ile sanat hayatında birdenbire yükseliveren Turgut Özatay, günün popüler yıldızları arasına giriverdi.
Aradan geçen zaman zarfında Özatay tamamen değişmiş. O iri-yarı tıknaz delikanlı zayıf, uzun boylu, düşük bıyıklı bir "kötü adam" olmuştu. Günümüzün, en iyi oyuncuları arasında yer alan Özatay, çok iyi bir aktör oluşu ile çok şeyler kaybetmiştir. Çünkü ezici ve insanı içine alan oyunu ile seyircileri büyüleyen Özatay karşısında oynayan her oyuncuyu perdeden silip atıyor. Durum böyle olunca da, kendi sanat kaabiliyetine güvenemeyen birçok kişi onunla aynı filmde oynamaktan çekinmektedir.
İyi oyunu ile olduğu kadar, hoş sohbeti ile sevilen Özatay'ı bu yıl birçok filmde seyrettiğimiz gibi, bundan sonra da birçok filmde seyredeceğiz.
Türk sineması, böyle bir sanatçıya sahip olduğu için ne kadar övünse azdır.

Asuman Arsan

2006-11-19T10:52:00.000+02:00

31 Ekim 1953 tarihli Cennet Dergisinden
Operet sahnemizde, yeni yeni parlamıya başlıyan bir isim: Asuman Arsan.
Onu, Ses Tiyatrosunun "Yutmazoğlu" temsiline gidenler, gayet iyi tanır. O, burada kendi gibi gayet cici ve şirin bir rol oynamaktadır.
Profesyonel sahneye, daha bu sene, ilk olarak çıktığı göz önüne alınırsa, oynadığı rolde de, gayet muvaffak olmaktadır, denilebilir. İşte, operet sahnelerimizin kazandığı, güzel ve cici bir şöhret...
Bu cici sanatkar, daha çok ufakken sahneye ve artistliğe karşı hevesliymiş. Sık sık, annesi ve babasiyle temsillere gider, tiyatrodan döndükten sonra da, odasına kapanıp, boy aynasının önüne geçer ve tiyatroda seyrettiği şeyleri tekrar edermiş. Bu arzusu, gittikçe alevlenmiş. Fakat, bu sefer de, kısmeti çıkmış ve çok küçükken evlenmiş. Bir müddet sonra, ruhen anlaşamadığı kocasından ayrılmış, sonra da, ailesinin ve komşularının ısrarı üzerine, sesi güzel olduğu için, ahbaplarının birinden alaturka ders almaya başlamıştır. Ve halen de bu derslere devam etmektedir.

Asuman, ilk defa olarak perdede, Halk Filmin çevirmiş olduğu bir filmde gözükmüştür.
Bunu takiben Sonku Filmde, İpekçilerde ufak tefek roller oynamıştır. Şimdi de, İtalya'dan gelmiş ve burada "Safiye Sultan"ı çevirmekte olan filmcilerle çalışmaktadır. Kendisini, tiyatroda gelip seyreden İtalyan rejisörü, filmdeki tipe en uygun olarak Asuman'ı bulmuş, derhal iyi bir angajmanla "Safiye Sultan"daki rollerden birini de, bu genç kızımıza vermiştir.
Asuman 19 yaşına henüz basmıştır. Orta boylu kumraldır. İçleri daima gülen, güzel gözleri vardır. İtalyan rejisör "Micel Neyşın" kendisini çok fotojenik bulmuş ve beyenmiştir. Bu yüzden de Onu İtalya'ya götürmek istemektedir. Fakat Asuman, bu teklifi düşünmektedir. Kendisine:
-Neden tereddüt ediyorsunuz? Böyle fırsat bir daha elinize geçmez. Gidin.
Dedim. Gözlerini sabit bir noktaya dikti ve biraz düşündükten sonra:
-Evet. Bu, benim için çok iyi bir fırsat, anlıyorum. Ama, oraya gidip, o yabancı diyarlarda ne yaparım? Hem, sonra mesleğimde pek yeniyim. Biraz daha ilerleyip olgunlaşayım, ondan sonra, belki kısa bir müddet için giderim.
Asuman'ın başka bir şeye daha hevesi vardır. Avcılığa.
-Bilemezsiniz, diyor, avcılık o kadar zevklidir ki. Aynı zamanda, gayet iyi bir spordur da. Ben, babam ve eniştemle, sık sık Kağıthane sırtlarına keklik avına çıkardım. Avlanmak için, İzmit'e, Polonezköy'e ve Belgrat Ormanlarına da daima giderim.
-Sizce en zevkli av hangisidir?
-Keklik avı. Yalnız bu av çok erken, sabahın ilk saatlerinde yapılır. Biz, kekliklerin bulunduğu yere yaklaştığımız zaman, çok temkinli davranırız. Köpeklerimizi dahi serbest bırakmayız. Çünkü en ufak bir patırtı ve ihmal, bütün hayvanları vakitsiz ürkütür. O zaman da hazırlıksız olduğum için silahı doldurup, ayarlayıncaya kadar, onlar da kaçmış olur.
Asuman'ın bizi karşıladığı zaman, sırtındaki elbise hemen nazarı dikkatimizi çekmişti. Çünkü gayet frapandı ve gayet güzel de bir kup taşıyordu. Ona:
-Bu ne güzel elbise böyle. Söyleyin de biz de ahbaplarımıza sizin terzinizi tavsiye edelim.
Dedim. O, gülerek:
-Ne terzisi canım. Elbiselerimin hepsini ben kendim dikerim. Ablam sağ olsun. Onun sayesinde gayet iyi ve pratik bir terzi oldum.
Dedi.
Bu yaman avcımız, aynı zamanda da gayet zevkli giyinir. Arkadaşları, giyim hususunda Onun fikirlerinden istifade etmek isterler. Ve, bu sebepten de hiç bir gün Onu yalnız bulamazsınız.
Bizim Onu, o gün yalnız bulmamız, hakikaten iyi bir tesadüf oldu.

Claudia Cardinale Şöhret Yolunda Yükseliyor

2006-11-12T15:07:00.000+02:00

5 Temmuz 1962 tarihli Hayat Dergisinden

Sicilyalı bir demiryolcunun kızı olan Claudia Cardinale, bundan birkaç yıl önce katıldığı bir müsabakada Tunus Güzeli seçilmemiş olsaydı, bugün doğduğu memleket olan Tunus'ta ilkokul öğretmenliği yapacaktı. Ama bir müsabaka o zaman bu 17 yaşındaki güzel kızın hayatını değiştirdi, hem öylesine değiştirdi ki, bugün Claudia, Lollobrigida'ya, Loren'e meydan okuduğu gibi C.C. adı ile Brigitte Bardot'nun da yerini almak üzeredir. Sophia'nın nasıl "Ponti"si varsa, Claudia'nın da, bir müddetten beri nişanlı olduğu bir emprezaryosu vardır. Adı Franco Cristaldi...

Franco'ya bakılırsa, genç sanatçı pek kısa zamanda dünya çapında bir şöhrete ulaşacaktır. Şu sıralarda Paris'te tamamlamakta olduğu "Senelita" adlı film, Claudia'yı bize değişik bir çehre ile gösterecek, sanat değerini başka bir tarafı ile ortaya çıkaracak, hayranlarını bir kat daha kendine bağlıyacaktır. Genç sanatçıya daha şimdiden birçok teklifler gelmiştir. Tunus'ta kendi halinde bir ilkokul öğretmeni olmaya namzet, demiryolcunun kızı, böylece dünyanın en çok aranan, 1 numaralı beyaz perde yıldızı, kapak kızı olmuştur.

Çanlar kimin için çalıyor? Elbette Hemingway için değil

2006-10-30T21:13:00.000+02:00

6 Mart 1954 tarihli Yeni İnci Dergisinden
Çanlar kimin için çalıyor? Elbette Hemingway için değil..
Hemingway, şüphesiz zamanımızın en enteresan adamlarından biri. İngilizlerin, haklı olarak "General Onbaşı" dedikleri bu avantürist romancı, 2 yıldan beri Entebbe ile Juba arasında mecaradan maceraya atılıyor. Geçen gün, Uganda'nın Murchison Şelalesi bölgesinde bir uçak kazasına uğradı. Bindikleri ilk uçak düştü; ikinci uçak ateş aldı; bütün bunlara rağmen Hemingway ile karısı, sağ salim, burunları bile kanamaksızın tehlikeyi atlattılar.

"Çanlar Kimin İçin Çalıyor?" yazarı, bir tabiat kuvvetidir. Kat'iyen tehlikelerden korkmuyor; tehlikelerle karşılaşmaktan, tehlikelerle mücadele etmekten adeta sonsuz bir zevk duyuyor. Bunun sebebini kendisine sorarsanız, size şu cevabı verecektir: "Ben yaşadığımı, ancak tehlikeler içerisinde kaldığım zaman hissediyorum."

Bayan de Gaulle, Sunay ve Eşini Nasıl Ağırladı?

2006-10-25T10:39:00.000+03:00

13 Temmuz 1967 tarihli Hayat Dergisinden

Bayan de Gaulle, Sunay ve Eşini Nasıl Ağırladı?

Bütün Paris, Türk ve Fransız bayraklarıyla donanmış, şehir bir asırdan beri ilk defa bir Türk Devlet Başkanının ziyaretine hazırlanmıştı. Paris'teki Türk kolonisi mensupları ise günlerden beri, gece kıyafetleri, elbiseler, tayyörler, şapkalar ısmarlıyor, fraklar kiralıyordu.

27 Haziran Salı günü General de Gaulle'ün özel Caravelle uçağından inen Cumhurbaşkanımız Cevdet Sunay ile Bayan Sunay'ı, merdiven başında bizzat Fransız Cumhurbaşkanı de Gaulle ve eşi karşılıyorlardı.

İki Cumhurbaşkanı Elysee Sarayı'nın arabasına binerek şehre hareket ediyorlardı.

Paris ziyareti, 3 gün gayet rahat ve samimi bir hava içinde geçecekti. Cumhurbaşkanımızın gerek General de Gaulle ile perşembe sabahı 3 saat süren konuşmalarında, gerekse Elysee Sarayı'nda ilk akşam verilen büyük resepsiyonda, daha sonra Türk Sefareti'nde de Gaulle ile eşi şerefine verilen yemekte ve operadaki galada devamlı bir dostluk havası esiyordu.

Cumhurbaşkanımız ve eşi Bayan Sunay, ayrıca Paris Belediye Sarayı'nda bütün kordiplomatiğin ve Türklerin de bulunduğu bir törende Belediye Meclisi azaları ile tanıştıktan sonra, Paris'in en eski ve güzel binalarından biri olan Hotel de Lauzun'de yemek yemişler, Adalet Bakanı Louis Joxe ve eşi tarafından Versailles Sarayı'nda verilen bir öğle yemeğinde ve Dışişleri Bakanı Couve de Murville ve eşi tarafından verilen bir akşam ziyafetinde hazır bulunmuşlardı.

Dünya Evinde İki Can

2006-10-24T17:16:00.000+03:00

17 Mayıs 1962 tarihli Hayat Dergisinden

Dünya Evinde İki Can
23 Eylül 1959 Pazar günü, Peşte'nin Nep Stadında Fenerbahçe ile Macar lig şampiyon takımı Csepel arasında oynanan maç, çekişmeli cereyan ederken, sahanın kenarında bir adam yanındakilere Can'ı göstererek Avrupa'nın her hangi bir takımında rahat rahat oynıyabileceğini söylüyordu. Maç Fenerbahçe'nin 3-2 galibiyeti ile bitmişti. Fenerbahçe'nin soyunma odasında bir bayram havası esiyordu. Galibiyetin sevinçli gürültüsü içinde bir sual birden ortalığı sessizliğe gömüverdi: "Can hanginiz?" Suali soran, saha kenarında konuşan adamdan başkası değildi. Sonra Can'a doğru ilerliyerek genç oyuncuyu tebrik etti. Futbol sahalarının ünlü Macar oyuncusu Hidegkuti ile Can Bartu böylece tanışmış oldular. Bu tanışma Can'ın Fiorentina'ya gitmesine sebep olmuştu.
Gene üç sene evvel Can Bartu bir lig maçında tribünde oturan bir beyazlı kızın bakışlarını fark ederek gözlerini ondan ayıramamıştı. Ne tesadüftür ki, Can'ın hayatını değiştiren bu iki hadise de futbol sahasında cereyan etmişti.
Can Bartu geçenlerde İstanbul'a gelerek evlenme işini gerçekleştirdi ve eşiyle (Oya Bartu) İtalya'ya döndü.

Mayonun 160 yıllık hikayesi

2006-10-20T21:15:00.000+03:00

14 Haziran 1962 tarihli Hayat Dergisinden

O zamanlar plajın ne ismi vardı, ne de cismi. Florya, Salacak, Caddebostan, Suadiye, Küçüksu, Altınkum... Hepsinin yerinde yeller esiyordu.
Kadın, erkek, bugün olduğu gibi, cümbür cemaat denize girişini, aklının hayaline getiren yoktu.
Yabancı memleketlerdeki plajları duyan, macmualarda resimlerine raslıyan gençlerin; ateşi küllenmemiş yaşlıların, gözü süprüntülükte kalmış horozların içleri titrer, ağızları sulanırdı.
Haziran ayı geldi mi birkaç kıyı üzerinde tınazlar gibi tahta yığılır, çoğu çürük çarık, rengi kararık; bazıları da bıçkından yeni çıkmış, sapsarı, mis gibi çam kokan kaplamalar... Denize kazıklar çakılır, kayıklarda çıplak çıplak adamlar habire keser sallardı. Bunlar bir mevsimlik salaşpur deniz hamamlarını hazırlardı.
Kadınlar hamamının çevresi, üstü sımsıkı örtülü; tahtaların budakları bile iyice tıkalı idi. Buranın biletçisi, eğri, büğrü, gacır, gucur esniyen iskelenin başındaki klübede bulunurdu.
Giriş ücreti 60 para, loca 100 para, lüks localar 5 kuruştur. Hamamın bakıcıları hep Ermeni bayanlardandı. Bunların çoğunlukla belleri peştemallı idi.
Kadıköy'ün meşhur Tonton'u, Haydarpaşa'nın iki başlı, 21 numaralı Toraman'ı, tatil günleri elde, kucakta, memede, çoluk çocuk, kadın, erkek tıklım tıklım denize girecekleri taşırdı.
Kadınlar kısmının şamatası, kahkahası, curcuna ve yaygarası, cıvıl cıvıl sesleri, bu hamamların etraflarına erkekleri mıknatıs gibi çekerdi. Bu sesleri duymak, içeride, suya girenleri göz önüne getirerek tatlı tatlı hayal kurmak için hamama yakın kahveye, ağaç altına seğirtenler, kayığa binip, balık tutar gibi, açıklarda akıntıya kürek çekenler sayısızdı. Kenarcığından, kıyıcığından bir nazenini görmek için sıkıntılara katlanır, vartalar atlanırdı.

Şöhretlere sorduk Kadın neye benzer?

2006-10-15T14:46:00.000+03:00

22 Ağustos 1953 tarihli Cennet Dergisinden
KADIN NEYE BENZER?
"Cennet", her şöhrete bu suali sordu. Bunun cevabını aldı. Aşağıda, çeşitli düşüncelerin, kadını neye benzettiğine dair fikirlerini bulacaksınız:
Halide Pişkin:Bana böyle şey sorulur mu ayol? Bir şeye benzer elbet.
Ekrem Reşid Rey:Kadını, hiç bilmediğim bir şeye benzetmek isterdim. Ama, bilinmeyen şeyi nasıl tarif edebilirim?
Heyecan Başaran:Kadını, şair Orhan Veli misali "Rakı şişesinde bir balık"a benzetirim.
Orhan Boran:Kadını, iki şeye benzetirim. Biri yılan, diğeri de ilahe!
Tarık Gürcan:Kadının, bence lalettayin bir kadından farkı olmasa gerek.
Nihad Baysal:Kadın, Cennetin anahtarıdır.
İbrahim Solmaz:Kadın bence sadece kadındır. Onlardan kadınlıktan başka bir şey beklenmez.
Mücap Ofluoğlu:Bence kadın, çözülmesi imkansız bir problem.
Tevhit Bilge:Kadın, kadına benzer be birader.
Celal İnce:Şarkılarıma.
Ahmet Üstün: Bizim hanıma.
Osman Nihad:Bu ara cevap veremem, meşgulüm kardeşim. (Suali sorduğumuz yer:Degüstasion)
Eşref Şefik:Sergi Sarayından, spor haberlerini naklen verdiğim zaman içtiğim süte.
Şükran Süley:Kadın, çiçek gibidir. Ama soldurmadan bakmasını bilmeli.
Orhan Arıburnu: Kadın, kocasının katını döndüren çok sevimli bir mahluktur. Güzel ve şuh olması şartiyle.
Muammer Karaca:Bu ara, hiç bir şeye benzetemem azizim. Avrupa'dan döneyim, cevabı o zaman veririm.
Münir Özkul:Ben, kadını kendimden başka her şeye benzetirim.

Cezayir Dramı

2006-10-13T21:15:00.000+03:00

22 Mart 1962 tarihli Hayat Dergisinden

Cezayir Dramı
1831 yılına kadar Türk hakimiyeti altında bulunan Cezayir'in bu tarihten sonra Fransa tarafından işgal edilmesiyle bağımsızlık mücadelesi başlamıştı. Aradan geçen 131 yıl içinde bu gerginlik durmamış, zaman zaman kanlı ayaklanmalara yol açmıştır. İdari bakımdan dört Fransız vilayetine taksim edilmiş bulunan Cezayir'de durum bugün en had safhadadır. Cezayir konusundaki siyasi görüş Fransa'yı iki cepheye ayırmış bulunuyor. Resmi hükümet çevrelerinin mutedil tutumuna karşılık, General Salan'ın idare ettiği "Gizli Ordu", türlü şiddet hareketleriyle De Gaulle'ün siyasetini desteklemediğini göstermektedir. Uzlaşma konferanslarına rağmen, 600.000 nüfuslu Cezayir şehri bir cehennem halini almış bulunuyor. Günde ortalama 40 suikast yapılmakta, asgari 20 kişi can vermektedir.

60 Binlik Türkan

2006-10-08T12:05:00.000+03:00

7.4.1964 son baskı tarihli Peri Dergisinden

60 Binlik TÜRKAN
Anası söyledi, o söyledi. Aşık oldu. Darıldı. Barıştı. Yine darıldı. Yine barıştı. Nafaka için mahkemelere düştü. Ve bu sayede dolgun vücutlu, güzel gözlü, sıcak bakışlı -ki bütün şöhretini sadece bu bakışlarına borçludur- Türkan Şoray geçen yılın en fazla bahsedilen artisti oldu. Gürültü patırtı, dedikodu arasında sadece bir tek bomba prodüktörlerin kulağında patladı. Türkan, film başına 60.000 lira istiyor. Genç artistin 60 bin olmasa bile 40.000 lira gerçekten hakkı idi. Lakin normal zamanlarda bu kadar kesin konuşamazdı. Sırtını yakında evleneceği söylenen Rüçhan Adlı'ya dayaması ona rahatlık verdi. Maamafih prodüktörler yine şükretmelidir. Şoray, Rüçhan'dan daha zengin birisiyle evlenmeye hazırlansa idi film başına en az 100.000 lira isteyebilirdi.

Yahya Kemal, Nobel Armağanını Neden Alamadı?

2006-10-04T21:08:00.000+03:00

9 Şubat 1961 tarihli Hayat Dergisinden

Yahya Kemal, Nobel Armağanını Neden Alamadı?
RÖPORTAJ: SARA KORLE
...
"Yahya Kemal, birçok defa aşık olmuş, büyük aşklarını hiçbir zaman unutamamıştır. Hatta bazan karasevda derecesinde aşık olmaktan evlenmeye vakit bulamadığını söylerdi. Aşık olduğu kadınlar için yazdığı şiirler çoktur. Ses, Eski Mektep, Erenköyünde Bahar gibi."
Fuad Bayramoğlu'na sordum:
-Yahya Kemal'in eserleri kitap halinde toplanmadı. Siz kendisinin yakını idiniz. Bu hususta teşvik etmediniz mi?
-Yalnız ben değil, birçok dostları bu hususta onu zorladık, fakat kendisi daima ideal güzellik peşinde olduğu için bir türlü şiirlerini toparlayıp bastıramadı. Şayet neşretmeye karar verseydi, eserlerini iki kısma ayıracaktı. Eskileri "Eski şiirin rüzgarıyla", yenileri ise "Kendi Gök Kubbemiz" diye isimlendirerek basacaktı. Ancak, yetmiş kadar şiirinin bitmediğini vesile yapar, bunlara "kafamdaki dikenler" derdi. Bunları ölümünden evvel bitirebilmiş ve neşretmiştir. Bir vakitler Türkiye'de İsveç sefiri olarak bulunan Eric von Post, Yahya Kemal'e Nobel Armağanını verdirebilmek için çok uğraştı, fakat galiba şiirlerinin tümü neşredilmemiş olduğu için bunu yapamadı. Yahya Kemal, İran edebiyatını beğenirdi, Hafız'a hayrandı, fakat Nedim'e aşıktı ve İran edebiyatında öyle bir şairin bulunmadığını söylerdi. Kendisi, Ömer Hayyam'ın rübailerini tercüme etmiş, fakat bunlar basılmamıştır. Yahya Kemal'e göre Hayyam yalnız Türkçe'ye tercüme edilebilirdi. İran edebiyatı hakkındaki konuşmalarımızdan ekseriya "Gönül" gazelinin şu son beytini tekrarlardık:
Kemal Hafız'a hayran, Fuad Hayyam'a
Suhande faris-i meydan olur gönül gönüle
...

Geçen hafta neler oldu

2006-10-01T18:43:00.000+03:00

16 Kasım 1956 tarihli Hafta Dergisinden

Halide Edip Adıvar'la bir konuşma

2006-09-29T23:15:00.000+03:00

5 Şubat 1954 tarihli Yeni İnci Dergisinden

H. Edip Adıvar'la bir konuşma
Yazan: Mustafa Baydar
...
-Siz de bana varyete yıldızları ve bazı sahne sanatkarları gibi poz mu aldırmak istiyorsunuz? Eğer benim bir değerim varsa o da yazdıklarımdır. Onun için ister şu ocağın resmini çekin, ister kütüphanemin çekin, fakat beni bırakın.
...
-Hakiki romanı tesbit etmenin imkanı yoktur. Çünkü roman bütün yazı şekillerini içine alır. Fert, cemiyet, hareket yahut sırf kafanın içinde geçen hayat da birer roman mevzuu olabilir.
...
-Romancı olmak için en aşağı 50 yaşında olmak lazım demekle hata etmişim. Demek istediğim şey, yaşı ne olursa olsun, tecrübesi geniş, kafası olgun ve müşahedelerinden, tecrübelerinden, sanatında istifade edebilecek kaabiliyette olmasıdır.

...
-Sinekli Bakkal'ın son kısmını değiştirmemin sebebi sırf tabilerin ısrarından doğmamıştır. Maalesef benim bütün yazılarımda, bilhassa Sinekli Bakkal'dan evvel lüzumundan fazla trajedi ve hemen hemen mutlak ölümle biten bir şekil vardır. Kitabı o zaman Paris'te üniversiteye devam eden oğlum tab ederken bana: "Anne, bir defa da ölümle bitmeyen bir eser yaz" dedi. Bu şekilde galiba ben de usanmıştım. Üstelik bu neticede oğlumun da tesiri olmuştur.
...
-Roman, hayatın herhangi bir safhasında başlar ve herhangi bir safhasında biter. Onu mutlak kat'i bir neticeye bağlamak lazım değildir.
...
-Bir romancı, hayatın herhangi bir tarafını alıp yazdığı zaman, eğer o taraf karanlık ve kötü ise bu, romancının mutlaka kötümser olduğunu isbat etmez. Ben kendim bilakis iyimser bir insanım. Fakat insanların kötü taraflarını taraflarını da bilhassa değil, bizim bütün dünyanın son çeyrek asır zarfında düştüğü garip ve belki de mütereddi (dejenere) tarafı, bir romancı pekala kullanabilir.
...
-Hiçbir şey yapmak için roman yazdığımı bilmiyorum. Kafamın içinde toplanan hayat unsurlarından bir şekil, yaşıyan bir sahne çıkarmak için yazmışımdır. Muvaffak olup olmadığımı istikbal söyler. Esasen insan, muvaffak oldum dediği anda ölmüş demektir.
...
-Tesir yapmamış sanatkar olmaz. Ama derecesini ölçmek zordur. Sanatkarın hususiyetine göre şu veya bu zümre üzerinde tesiri olabilir. Fakat sanatkarlar umumiyetle bir nevi -fikir tohumlarından- ibarettir. Ne kadar geniş sahada yeşillenir, meyva verir, bunu kestirmek için tarihin yürüyüşündeki istikametleri bilmek lazımdır.

...
-Benim iki eserim filme alınmıştır. Ateşten Gömlek sessiz filme alındığı vakit senaryosunu Muhsin Ertuğrul yapmıştı. Bundan sonra filme alınan Vurun Kahpeye isimli eserimin senaryosunu, ismini şimdi hatırlayamadığım bir genç hazırlamış ve bana göndermişti. Bunu beğendim ve filme alınmasına müsaade ettim. Bu muvaffak senaryo, eseri yer yer ve tamamen yaşatmıştır.
...
-İnönü Mükafatı lağvedilmiş değildir. Yalnız Meclis, bu para hükümet tarafından verildiği için galiba Türk Mükafatı diye ismini değiştirmiştir.
Devlet himayesinde sanatkar yetişmez. Çünkü devlet, (daha ziyade hükümet) en fazla kendi ehemmiyet verdiklerini seçer. Bu hususta İngilizler, büyük bir taassubla, sanat sahasına hükümeti yaklaştırmak istemezler. Hatta orada, Fransızların anladığı manada bir akademi bile yoktur.
...

Kadın neye benzer?

2006-09-26T21:00:00.000+03:00

Hafta aşırı Cumartesi günleri çıkan 3 Nisan 1954 tarihli Cennet Dergisinden
Erkekler, size soruyoruz. Kadın neye benzer? Düşünüp bulduğunuz fikri, en kısa şekilde, bir tek cümle halinde bize yazınız. Bu fikri, biz Türk kafasının bir düşüncesi olarak her sayı, yazanların isimlerini de neşrederek sayfalarımıza koyacağız.

Kadın, suyun cazibesine benzer. Herkesi kendine çeker. U. Gökdeniz
Kadın, okşanmaktan hoşlanan bir kediye benzer. G. Gelçin
Kadın, her tarafa kayan bir yılana benzer. H. Dural
Kadın, Zati Sungur'un mayatizmalarına benzer. T. Çetinkaya
Kadın, şehvet imal eden bir unsurdur. Raif Görkem
Kadın, ormanda mahzun mahzun gezen ceylana benzer. Kazım Tanto
Kadın, kışın daima yanan bir sobaya benzer. Ömer Armağan
Kadın, hayata canlılık ve renk veren bir güle benzer. Sabri Dinamik
Kadın, kendini eve vakfederse bir meleğe, süse ve eğlenceye verirse işe yaramayan bir mankene benzer. Mustafa Ural

Ömer Hayyam ve Felsefesi

2006-09-24T10:43:00.000+03:00

20 Mart 1954 tarihli Yeni İnci Dergisinden

Ömer Hayyam ve Felsefesi
Yazan: MUSTAFA BAYDAR
ÖMER HAYYAM, İran'ın Horasan eyaletinin Nişabur şehrinde doğmuştur. Şairin asıl adı Ömer, mahlası Hayyam'dır.
Hiç evlenmemiş olan Hayyam, 12nci asrın ilk yarısında ölmüştür.
ŞAHSİYETİ
Hayyam, eski filozoflar gibi zamanının bütün ilimlerine vakıftı. Yunan irfanının müdafii ve devrinin en ileri ve en hür fikirli insanı idi. Zamanın ricalinden hiç bir kimse lehinde bir tek mısra söylememiştir. Yine hiç bir mısraında hurafelere, batıl itikatlara inanan en ufak bir görüşe tesadüf edilmez. Bilakis bir çok mısralarında bunlarla ince ve ustalıklı alaylar mevcuttur.
Sathi din uleması umumiyetle Hayyam'ı sevmez, fakat ondan ürkerlerdi.
Hayyam cebir hakkındaki eserinden başka, hey'etin de en derin meseleleriyle uğraşmış ve yeni bir takvim vücuda getirmiştir.
HAYYAM'IN RUBAİLERİ
Bütün Müslüman milletleri edebiyatlarında en büyük rübai üstadı Ömer Hayyam'dır. Hayyam, kendinde tekasüf eden fikir ve his katrelerini, renkli ve zengin bir çeşitlilikle rübai kalıplarına dökmüştür.
Rübai, yalnız 4 mısra ile yazılan küçük bir manzumedir. Çok defa birinci, ikinci ve dördüncü mısralar kendi aralarında kafiyeli, üçüncü ise serbesttir. Fakat bazan 4 mısra da kafiyeli olabilir.
Bu nazım şeklinin Acem Edebiyatının malı olup olmadığı hususu münakaşalıdır. 12nci yüzyılın sonlarına mensup olup Kaşgarlı Mahmud'dan sonra mühim Türkoloğumuz olan Fahrettin Mübarekşah'ın "Türkçe'de manzum şiirler ve rübailer vardır" demesi, çok dikkate layıktır.
Elimize geçen bu vesikalardan, edebiyatımızda 12nci asırda ve belki daha evvel Türkçe'de rübailer olduğunu öğreniyoruz. Bu neticeyi çıkarmak herhalde gerçeğe aykırı olmasa gerek. Çünkü Acemlerin nazım vahidi kıyasisi mısra ve nihayet beyit olduğu halde Türklerde nazım vahidi kıyasisi dörtlüktür. Aynı şekilde en büyük Türk edebiyat tarihçisi Mehmet Fuat Köprülü'den edindiğimiz bilgiye göre şark ilimleriyle uğraşan dünya çapında meşhur Alman alimi Kovalski, şu mütalaayı ileri sürmektedir:
"İran rübailerinin Türklerden alınmış olması çok kuvvetlidir."
Memleketimizde Ömer Hayyam'ın bazı rübailerini en sanatkarane bir şekilde Türkçeye çeviren Yahya Kemal olmuştur.
...
Ömer Hayyam'ı bütün dünyaya tanıtan İngiliz şairi Edward Fitzgerald olmuştur. Ömer Hayyam'la aynı karakter ver mizaçta olan bu İngiliz şairi çok nefis bir tercüme yapmaya muvaffak olmuştur. Edward Fitzgerald Hayyam'ı tercüme etmemiş, onu adeta yeniden ibda etmiştir.
HAYYAM'IN FELSEFESİ
Hayyam'ın kendine haz orijinal felsefesini şöylece özetlemek mümkündür:
İnsan, yaşadığı anın kıymetini bilmeli ve zamanını hoşça geçirmeğe bakmalıdır. Çünkü mazi bir hiç olmuştur, istikbalin de ne olacağı belli değildir.
"Dereden akan su, ovada esen yel gibi ömrümüzden bir gün daha geçip gitti. Ömrüm oldukça iki günün gamını yemiyeceğim: Gelmiyen gün, geçip giden gün!"
(Hayyam'ın Rübaileri, A. Gölpınarlı tercümesi, Remzi Kitabevi 953, sh. 70)
Dünyada şarap içmekten, saz dinlemekten, güzel ve güzelliği sevmekten daha değerli bir şey yoktur. Hayatın bütün manası bu dünya nimetlerinden bol bol faydalanmaktır:
"Hep zevkederim şarapla, ben lale çağı,
Kah koklıyarak gülleri, kah gül yanağı,
İçtim, içerim, içmedeyim, içmeliyim,
Ağzımda durur bardağın elmas dudağı."
(Hayyam Rübaileri ve manzum tercümeleri, Feyzullah Sacit, 1929, Cihan K., sh. 15)
Bu, Birbirinden güzel dünya nimetlerinden uzak yaşamak, hayatı hiçe indirmektir. hayatı, boşuna geçirmek istemiyen kimse bütün bunlarla mest olmalıdır:
...
"Saki ve şarapsız bu cihan hiçtir hiç!
Elbet sesi olmazsa keman hiçtir hiç!
Gördüm ki hayatta zevk imiş sermaye,
Maksut budur alemde, kalan hiçtir hiç!"
(Feyzullah Sacit ter. sh. 18)
Hayyam'a göre bir daha dünyaya dönüş olmıyacağına göre insan doyasıya bütün arzusunu bu dünyadan almalıdır. Zira son pişmanlık fayda vermez:
"Madem gidecek, dönmiyeceksin ebedi,
Hiç kalmasın arzun bu yıkık evde sakın!"
(Feyzullah Sacit ter. sh. 10)
Ona göre cennet ve cehennem bir masaldan ibarettir. Ne varsa hepsi bu dünyadadır. Uhrevi alem dedikleri yerden hiç gelen olmadığına göre bu dünyaya bakmalı ve eldeki imkanları sonuna kadar kullanmalı:
"Çayırlığın kıyısında bir kadeh, bir güzel ve bir saki... Peşin olarak bu üçü benim olsun, veresiye cennet de senin olsun! Bırak, kimsenin cennete, cehenneme ait sözlerini dinleme... Cehenneme giden kim, cennetten kim geldi?"
(A. Gölpınarlı tercümesi, sh. 76-77)
...
Hayyam için hakiki cehennem, insanın kötü kimselerle, tahammül edilmez kimselerle geçirmek zorunda kaldığı zamanlardır:
"Cehennemi gerçekten bilmek mi istersin? Dünyada cehennem, ehil olmayanla konuşmandır."
(A. Gölpınarlı tercümesi, sh. 53-54)
...
Kainatın sırrını, bu alemin manasını anlamıya imkan yoktur. Hayyam, bütün ömrü boyunca bu sırrı çözmek için uğraşmış, fakat en ufak bir ipucu bile elde edememiştir:
"Kimse kaza perdesi ardında yol bulmadı,
Allah'ın sırlarını hiç bir bilen olmadı,
Tamam yetmişiki yıl düşündüm
Zifiri karanlığın rengi asla solmadı."
İbadet adına kurulan her mabet, yapılan her hareket birer kulluk nişanesidir. Her din mensubu aynı gayeye yönelmiş birer kuldan başka bir şey değildir:
Kabe de puthane de birer ibadethanedir,
Çan çalmak da kalblerin Hakka giden sesidir.
Mihrap, kilise, tesbih, haç deyip şekle bakma,
Hakikatte hapsi de kulluk nişanesidir.
(Feyzullah Sacit ter., sh. 84)
...
Bu dünya sadece şarap ve dilberden ibarettir. İnsan bunlara kavuşmak için yaşar ve hayat bunlarla tamam olur:
Bu toprak alemini baştan bir başa kadar,
Elesinler, süzsünler alimler, filozoflar:
Güzeller yanağiyle yakut şaraptan başka
Hiç bir şey bulamazlar cana yakın vefakar!
İşte Hayyam'ın her türlü zevk ve dünya nimetleri üzerine kurulu felsefesi...

Dario Moreno Türkiye Yolunda

2006-09-21T21:34:00.000+03:00

22 Nisan 1954 tarihli 20. Asır Dergisinden

Fransız radyo ve film aleminin muvaffak sanatkarı Dario Moreno mayıs ayı içersinde Türkiye'ye gelecektir. Moreno aslen Türkiyelidir ve Türkçeyi de mükemmel bir surette konuşur ve yazar. Geçen sene Yves Montand ve Charles Vanel'le birlikte çevirdiği "Korkunun Ücreti" filmi, hatırlayacaksınız, Cannes Festivalinde birinciliği kazanmıştı. Gelen haberler Moreno'nun bu sene Fernandel'le beraber oynadığı yeni filminin 1954 festivalinde favori olduğunu bildirmektedir.

Genç neslin en kuvvetli romancılarından Orhan Kemal

2006-09-21T21:08:00.000+03:00

20 Şubat 1954 tarihli Yeni İnci
Dergisinden

... Cibali'nin karışık ve kış mevsiminde üstelik çamurlu yollarını geçtikten sonra üstadın evini bulabildim...

-Hayatımın eserlerime tesir ettiğine şüphe yok. Zaman zaman düşünürüm: 16 yaşımdan itibaren ekmeğimi kazanmak zorunda kalmasaydım ne olurdum?

-Bütün tiplerimin gerçeğe uygun olduğunu temin edebilirim.

-Sosyal endişe, sanatçının insan olması haysiyetiyle yurdu ve düşmanı hakkında verdiği kanaatlerin neticesidir. Herşeyden önce bir fikir adamı olması lazım gelen sanatçı, sosyal endişelerini sanat yoluyla belirten insandır. Demek oluyor ki, peşin sosyal endişe. Fakat bu, sanatın ikinci plana itilmesi demek değildir. İkisi birbirinden ayrılmaz bir bütündür.

-Kendi kendimle barışıksam, yani moralim düzgünse, çalışırken yanımda top atsalar vızgelir. Çoğu sefer kahvede, bir masaya oturur, başlarım yazmaya. İnsanlarla beraber, onların gürültülü havası içinde yazmak ne güzeldir!

-Hikayede şive farklarına yer verilmesi dilde birlik esasına aykırı düşmez kardeşim. Siz, sosyal konularla uğraşan bir yazarsanız ve yazdığınız hikaye yahut romanda bir çeşit röportaj demek olan usulle çalışıyorsanız.. Yani, tiplerinizin ruh tahlillerini siz değil, bizzat kendilerine yaptırmak istiyor, bunun için de muhaverenin diyalektiğine başvuruyorsanız, şive farklarını muhafazaya mecbursunuzdur.

-Okulda roman, hikaye, umumiyetle edebiyattan nefret ederdim. Varsa futbol, yoksa futbol. Edebiyat sevgisi bende çok sonra, hayata atılıp Hanyayı Konyayı anladıktan sonra başladı.

...

Atatürk'ün naşı Anıt Kabir'e nakledildi

2006-09-18T22:46:00.000+03:00

20 Kasım 1953 tarihli Hafta Dergisinden
Atatürk'ün naşı Anıt Kabir'e nakledildi
Aziz Atatürk'ün naşı, 10 Kasım Salı günü muvakkat kabrinden alınarak Anıt Kabir'deki ebedi istirahatgahına tevdi edilmiştir. Ankara bu münasebetle müstesna günlerinden birini daha yaşamıştır.
Merasim 9'u 5 geçe, yani 15 yıl önce Ata'nın gözlerini hayata kapadığı anda başlamış ve Atatürk'ün aziz naşı 12 er tarafından katafalktan alınarak top arabasına konmuştur.
Saat 9'u 5 geçe hareket eden muazzam cenaze alayı saat 13'te Anıt Kabir'e vasıl olmuştur. Cumhurreisi Celal Bayar'ın Atatürk'ün memleketimize yaptığı hizmeti ifade eden nutkundan sonra merasime son verilmiştir.
Naşın Anıt Kabir'e naklinden bir gün önce, Atatürk'ün cenazesini muhafaza eden altı santim enliliğindeki kurşun mahfaza kırılmış ve Na'ş meydana çıkarılmıştır. Meclis Reisi, Başvekil, Genelkurmay Başkanı ve daha bazı zevattan müteşekkil resmi heyet bu ameliyeyi de bir zabıtla tespit etmiştir. Rahmetli Atatürk'ün tabutu muvakkat kabirden çıkarıldığı sırada hemşiresi Makbule, Ata'dan da cenazenin artık kurşun mahfazadan çıkarılıp doğrudan doğruya toprağa verilmesi arzusunu izhar etmiştir. Gerekli müşaverelerden sonra, alakadarlar defin şeklinin geleneklerimiz dairesinde icrasını uygun bulmuşlardır.
Kurşun mahfaza söküldükten sonra, Atatürk'ün kefene sarılmış naşının olduğu gibi durduğu görülmüştür. Kefen açılmamış, yalnız yüz kısmı aralanmıştır. Rahmetlinin vefatı anındaki çehresinin aynen muhafaza ettiği müşahede olunduktan sonra kefenin aralanan kısmı yeniden kapanmıştır.
10 Kasım Salı günü ceviz sanduka ile Anıt Kabir'e nakledilen Atatürk, orada, memleketin her köşesinden gelen vatan toprakları arasında tevdi edilmiştir.
Resimde Atatürk Müzesi'nde saygı duruşu yapan öğretmenler görülmektedir.

Hz. Muhammed Bu Mağarada Saklanmıştı

2006-09-10T11:27:00.000+03:00

2 Şubat 1961 tarihli Hayat Dergisinden

Hz. Muhammed Bu Mağarada Saklanmıştı
O gün Resulü Ekrem, akşama kadar Hz. Ebu Bekir'in evinde kaldı. Gece Ebu Bekir'le beraber çıktılar ve Cebeli Nur'a gittiler. Cebeli Nur'da bir ıssız mağara vardı. Oraya girdiler. Derhal Allah'ın emriyle bir örümcek gelip mağaranın ağzına ağlarını gerdi. Bir çift yabani güvercin de gelip buraya yumurtladı. Kureyş'in arayıcıları Cebeli Nur'un her tarafını aradılar. Bir kısmı bu mağaranın ağzına gelmişti: "Şu mağarayı da arayalım!" dediler. İçlerinden Ümmeye: "Allah akıl versin! Muhammed doğmadan bu örümcekler ağlarını örmüşler." deyince döndüler. Halbuki mağaranın ağzına geldikleri zaman Resulü Ekrem ile Hz. Ebu Bekir onları görüyorlardı.

Neriman Köksal kazandığı parayla KULE Mİ YAPIYOR?

2006-09-08T11:35:00.000+03:00

14 günde bir Cumartesi günleri çıkan 8 Ocak 1955 tarihli Magazin Dergisinden

Neriman Köksal kazandığı parayla KULE Mİ YAPIYOR?
Son senelerin en gözde yıldızı, hiç şüphe yok ki Neriman Köksaldır. Onun uzun boyu, güzel ve fotojenik oluşu, kendisinin bütün prodüktörler tarafından aranılmasına sebep teşkil ediyor. Bir de buna filmlerde oynamış olduğu muhtelif janrlardaki rollerindeki muvaffakiyetleri de eklerseniz, "Neriman Köksal, neden Türk filmlerinin en gözde yıldızıdır" diye bir şey düşünmenize lüzum kalmaz zannederim.

Evet sevgili okuyucular, Neriman Köksal güzel olduğu kadar, iyi bir film sanatkarıdır da. Onun son zamanlarda on onbir kilo verişi de, kendisi hakkında pek hayırlı oldu. Zira mevzun ve muntazam vücudu bir kat daha güzelleşti. Buna emin olun ki, şayet Neriman Köksal Amerikaya gidipte herhangi bir Amerikalı rejisör ve prodüktörün nazarı dikkatini çekerek kısa bir tecrübe filmi çevirme imkanını bulabilse, derhal birinci plana geçer ve kendisine beynelminel bir şöhret temin eder.

Bu sezonda -her yıl gibi- en fazla film çeviren Köksal, birbiri arkasına tesadüf eden filmlerden pek yorgun düşmüş. Ona geçenlerde bir film şirketinin yazıhanesinde önümüzdeki aylarda çevrilecek olan bir filmin mukavelesini imzalarken rast geldim. Yazıhaneden beraberce çıktık. Neriman'ın yapmış olduğu bu anlaşma, pek parlak bir şeydi. Ona:
-Köksal, dedim. Öyle zannediyorum ki, sen beyaz perdenin kadın sanatkarları arasında en fazla kazanan artistsin. Bu paraları ne yapıyorsun?
-Ne mi yapıyorum? Kule! Ne yapabilirim ki? Bunlarla geçimimi temin ediyorum. Yiyorum, içiyorum, geziyorum ve herkes gibi de giyiyorum. Hem bizim aldığımız paralar pek az. Sen de bu işlerden benim kadar anlarsın ya, konuşayım diye bana mahus söylüyorsun. Fakat konuşmamı istiyorsan, sor da söyliyeyim. Ben böyle şeylerden bilirsin ki çekinmem. Açık saçık anlatayım. Zaten kapalı olan bir şey ortada yok ki.

Hakikaten de öyledir. Neriman olduğu gibi görünen, gayet doğru, kimsenin yüzüne karşı söyliyemiyeceğini arkasından söylemeyen bir kızdır.

"BEATLE" Fırtınası Gene Esti

2006-09-07T13:20:00.000+03:00

1 Eylül 1966 tarihli Hayat Dergisinden

"BEATLE" Fırtınası Gene Esti
"Demode oldular", "adları unutuluyor" denirken, Beatle topluluğunun çıktığı dünya turnesi, gerçeğin hiç de böyle olmadığını herkese gösterdi. Hele dört uzun saçlı gencin parlak meslek hayatlarının ilk başarısını kazandıkları Hamburg şehrinde kendilerine gösterilen ilgi ve sevgi, değil şarkıcılardan, çok sevilen devlet adamlarından bile esirgenen cinsten bir şeydi. Ve, içten gelen bu canlı tezahürat başlı başına görülecek bir olaydı.
Beatle'lar 1960 yılının ilk aylarında bu şehirdeki Star Club'de, o meşhur şarkılarını yeni yeni dünyaya duyurmaya başlamışlardı.

ŞATODA 4 KİŞİ
Sevdikleri şarkıcılara sadık olduklarını göstermek istercesine, Hamburglu Beatle hayranları, şöhretli dörtlüye aynı sevgiyi ve heyecanı bir daha göstermekten çekinmediler. Hamburglular tıpkı Beatle'ların iki filimlerine ve plaklarına karşı nasıl içten sarıldılarsa, kendilerine de aynı şekilde tezahüratta bulundular.
Beatle'lar bu seferki ziyaretlerinde şehrin dışındaki tarihi şatolardan birinde kaldılar. Ve ister inanın, ister inanmayın, şatonun etrafını sıkı bir polis muhafazası altına almak gerekti. Çünkü hayranları öylesine Beatle'ların peşine düşmüşlerdi. Aynı sıkı polis tedbirlerine dört gencin çalıp söyledikleri bütün sahnelerin civarında da başvurulmuştu. Her zaman olduğu gibi bu sefer de Beatle'ların yanında kendilerini herkesten önce keşfeden yakın dostları, isim babaları ve emprezaryoları Brian Epstein vardı.

YÜKLÜ PROGRAM
Fakat ünlü topluluğun programı gerçekten çok yüklüydü. Günde iki defa sahneye çıktıkları, ayrıca çeşitli basın ve reklam programlarında da çaldıkları için, müthiş yorgun, fakat o nispette de memnun görünüyorlardı.
Beatle'lara yeni bir hız verdiğinden kimsenin şüphe etmediği konserlerine gelince... Bu konserlerde seyirci kalabalığının çoğunluğunu kravatsız ve çizgili, dik yakalı gömlekler, geniş yakalı ve kruaze, dar ve bol düğmeli ceketler giymiş gençler teşkil ediyordu... Genç kızlar arasında da son modanın bütün hatlarını taşıyan minik etekli "çılgınlar" çoğunluktaydı.
VE SONRASI!
Beatle'lar, yıldızlarının ilk defa parladığı Hamburg'da aldıkları yeni hızla turnelerine Uzak Doğu'da ve Yeni Dünya'da devam ettiler. Gene aynı heyecan ve sevgi gösterileri ile karşılandılar!
Yanlarından hiç bir turnede eksik olmayan Brian Epstein'la beraber bu başarılı turneye çıkan dört Beatle, hiç bir ırk, dil, din farkı gözetmeksizin bütün dünya gençliğinin isteklerine cevap vermekle, gerçekten gençliğin temsilcileri olduklarını ispat etmişlerdir. Anlaşılıyor ki bu Beatle hayranlığı, asrımızın ikinci yarısının en büyük tutkusu, ya da şifa bulmaz bir hastalığı olarak daha uzun bir süre devam edecek...

Elvis Presley

2006-09-06T14:33:00.000+03:00

Her hafta Cumartesi günleri çıkan Sine Radyo Haftası'nın 19 Ocak 1957 tarihli 8. sayısından

Elvis Presley
O'na "Rock'n Roll Kralı" diyen de var "Deliler Çobanı" diyenler de. Alelade bir kamyon şoförü ikeni nasıl oldu da bu kadar geniş, bu kadar muazzam bir şöhrete erişti. Yaşı henüz 23, burnu iğri, Valantino favorileri, bol briyantinle parlatıp kabartılmış. Hatta yüzünün soğuk bir ifadesi var. Böyle olduğu halde, bütün dünya gençliği, şimdi onun sesiyle çılgına dönüyor.
Elvis Presley, bugün Amerika'da "Günün Adamı"dır. O'na çok kızanlar da vardır. Hatta daha ileri giderek O'nu ahlak dışı hareketlerde bulunmakla itham ediyorlar. Elvis Presley, 30 yaşından yukarı olanların sinirlerine dokunmaktadır. O'nun şarkıda, mesela; "I love you" yu "I lah hah hah hay yuh yuh yuu" diye söylemesinin güzelliğinin nerede olduğunu soruyorlar.
Şarkısını söylerken vücudunu müstehcen kabul ettikleri bir şekilde oynatmasına içerliyorlar. Presley, "Hareketlerim müstehcen veya utanılacak cinsten değil. Onlarda kızılacak bir şey görmüyorum. İçimden geldiği için vücudumu oynatıyorum. Nasıl olsa hayranlarımın hoşuna gidiyor" diyor.

1952 Türkiye Güzelleri

2006-09-06T12:22:00.000+03:00

1. Güzel: Gelengül Tayfuroğlu

2.Güzel: Ayfer Feray
3. Güzel: Neş'e Yulaç

Temmuz 1952 tarihli Ayda Bir Dergisinin 1. sayısından

Büyük Atatürk'e Ait Bir Fıkra

2006-09-05T22:52:00.000+03:00

15 günde bir Cumartesi günleri çıkan 26 Aralık 1953 tarihli Yeni İnci Dergisinden

Büyük Atatürk'e Ait Bir Fıkra
Atatürk devrine "Altın Çağ" diyenler, Cumhuriyetin onuncu yıldönümünü bu devrin en büyük bayramı sayarlar. Bayramı kutlama hazırlıklariyle Atatürk'ün nasıl candan ve yakından ilgilendiğini bilmiyen var mıdır? Bayramdan önceki hafta içinde, geçit resminin yapılacağı sahaya birkaç defa inip değişiklikler mi yaptırmadı; yolda rastladığı gruplara hep birlikte Onuncu Yıl Marşı'nı mı söyletmedi?
Nihayet, beklenen gün geldi. Ankara bayram şenlikleriyle çalkalandı ve üç yerde balo verildi.
En geç Orduevindeki baloya geldi. Davetliler kendisini sevinçle karşıladılar. Neş'e bin kat daha artmıştı.
Atatürk, bir ara, tam önünde zarif bir bayanla danseden genç ve yakışıklı bir subaya sordu:
-Bayan kimdir?
Subay derhal vaziyet aldı:
-Eşimdir Atam!
Atatürk bir saniye durdu ve emretti:
-Öpünüz!
Subay, dudaklarını uzatıp, karısını hafifçe öptü. Ata, başını salladı:
-Bayan eşiniz değildir!
Subay kıpkırmızı kesilmekle beraber tekrar etti:
-Eşimdir Atam!
Bu cevap üzerine Atatürk, ortalığı neş'e tufanları içinde bırakan şu emri verdi:
-Öyleyse, eşiniz gibi öpünüz!..

Hayvanlar ve İnsanlar

2006-09-05T22:05:00.000+03:00

Perşembe günleri çıkan 14 Haziran 1956 tarihli 222 sayılı Akbaba Dergisinden

Hasbi Tembel Er

2006-08-12T21:04:00.000+03:00

10 Kasım 1960 Perşembe tarihli Yeni Sabah Gazetesinden

Can'ın attığı golle Lazio beraberliği sağladı: 2-2

2006-08-06T18:46:00.000+03:00

9 Eylül 1966 Cuma tarihli Hürriyet Gazetesinden

Can'ın attığı golle Lazio beraberliği sağladı: 2-2
Roma - Can Bartu'nun takımı Lazio, Modena ile yaptığı hazırlık maçında yenişemiyerek 2-2 berabere kalmıştır. Bu maçta Lazio takımı 2-1 mağlup durumda iken Can şahsi gayretiyle rakip kaleye güzel bir gol atmış ve böylece beraberliği sağlamıştır.

Belgin Doruk Artist'te

2006-08-04T21:03:00.000+03:00

20 Ekim 1961 Cuma tarihli Hürriyet Gazetesinden

Bir imam 8 saat sonra tekrar hapse girdi

2006-07-25T20:01:00.000+03:00

2 Kasım 1960 Çarşamba tarihli Hürriyet Gazetesinden

Bir imam 8 saat sonra tekrar hapse girdi
Balıkesir, 1 (Hususi) - 3 yıl evvel çakı ile adam öldüren müezzin ve köy imamı Hafız Ali Düzgün, son aftan faydalanarak cezaevinden çıkmışsa da, sarhoşluk ve ölümle tehdit yüzünden tekrar mahkemeye verilerek bugün yeniden tevkif olunmuştur. Dışarıda 8 saat kalan Hafız Ali'nin yeni adı cezaevinde "çıktı-girdi Hafız" olmuştur.

A Milli Takım namzetleri ümit verdiler

2006-07-09T12:00:00.000+03:00

2 Kasım 1960 Çarşamba tarihli Milliyet Gazetesinden

A Milli Takım namzetleri ümit verdiler
27 Kasımda Sofya'da Bulgaristan'la oynayacağı karşılaşmaya hazırlanan (A) milli namzet kadrosu dün Mithatpaşa'daki idman maçında mahalli lig karmasını 4-0 mağlup etmiştir.
Hakem Rıfat Atakanı idaresinde cereyan eden maça milli takım namzetleri: Turgay - Naci, İsmail, Mustafa Ertan, Ergun - Ahmet, Hilmi, Suat - Metin, Kadri, Lefter tertibiyle başlamıştır. Galata, Yeşildirek, Sarıyer, Adalet, Anadolu ve Beylerbeyi oyuncularından kurulu karma ise şu şekilde sahaya çıkmıştır: Günay - Kenan, Orhan, Yalçın, Vural - Yüksel, Selahattin, Affan - Adil, Reşat, Arif.
Namzedlerin geçen haftaya nazaran daha derli toplu ve daha ciddi göründükleri hazırlık maçının ilk golünü Lefter 19. dakikada bir çift vuruştan kaydetmiş, bunu 23. dakikada Suat'ın kafa pasından faydalanan Metin'in çok güzel bir vuruşla yaptığı sayı takip etmiştir.
Müdafaada ve hücumda süratli bir oyun tutturan namzedler bir ara atlattıkları tehlikeden sonra Metin'in Lefter'e uzattığı topla 3-0 galip duruma yükselmişlerdir. Bu topu iyi takip eden Lefter düzgün bir şütle rakip kaleye göndermiş ve devre 3-0 kapanmıştır.
İkinci devrede namzed kadroda değişiklikler yapılmış ve kaleye Necmi, solbeke Ahmet, sol hafa Nejat ve solaçığa ise Yüksel geçmişlerdir. Namzed kadro ilk devredeki gibi sık sık gol pozisyonlarına girmiş, ancak forvet elemanlarının zamanında şüt çekmeyişi yüzünden bunlardan birini değerlendirebilmiştir. İkinci devrenin tek golünü Hilmi 50. dakikada sağaçık yerinden kayıp, önüne düşürdüğü topla ve tutulmaz bir şütle atmıştır. Oyunun geri kalan zamanında namzedler başka sayı yapamamış ve sahadan 4-0 galip ayrılmışlardır.
AYKAÇ MEMNUN
Milli Takım seçicisi Eşfak Aykaç namzed kadronun dünkü çalışma temposundan memnun olduğunu açıklamış, ancak bazı mevkiler üzerinde tereddüdü bulunduğunu ve eksiklerin giderilmesi için zamana ihtiyaç olduğunu ifade etmiştir. Her iki hazırlık maçını takip eden Federasyon Başkanı Muhterem Özyurt görüşünü kısaca "Daha iyi olacak" diye belirtmiş, milli takım antrenörlüğüne getirilen Puppo Sandro ise "Henüz bir maç. Fizik kondüsyonu bakımından takımı tatminkar buldum. Biraz daha çalışmamız lazım" şeklinde konuşmuştur.

Türkiye Emlak Kredi Bankası

2006-07-07T14:56:00.000+03:00

31 Temmuz 1962 Salı tarihli Hürriyet Gazetesinden

Cuma değil perşembe

2006-06-25T14:22:00.000+03:00

25 Mart 1959 Çarşamba tarihli Zafer Gazetesinden

Cuma değil perşembe
Bilmiyorum, sizin de elinize zaman zaman bazı taşra gazeteleri geçer mi? Büyüklerinden bahsetmiyorum, şu el kadar olanları. Küçükleri. Boyca küçük de harfleri büyük olanları.
Bunlara şöyle bir göz gezdirmekten büyük zevk duyarım, içinde neler yoktur.
Sayın Defterdarın geçirdiği nezleden tamamiyle kurtulup, yeniden işe başladığından tutun, bilmem neredeki polis karakoluna yangın söndürmek için alınacak kova ilanına kadar herşey.
Makaleleri de okkalıdır hani. Mesela Şili'de anayasa meselesi. Veyahut Guatamala'da kadastro işlerinde kullanılan usuller. Hem bunlae bir makalede de bitmez tefrika halinde devam eder: Üç, beş, sekiz...
Gazetede ayrıca paralı ilanlardan başka fisebilillah olanları da vardır:
Vatandaş Kızılay'a üye ol
Vatandaş, iyi bakım eşyanın ömrünü arttırır
gibi.
Bunlar iyi şeylerdir amma, boş kalan yere yazılacak birşey bulunamadığından konur.

Geçenlerde bir İstanbul gazetesinde okudum. Bilmem hangi kasabada böyle bir gazete kağıt tahsisi alamadığından ambalaj kağıdı üzerine basmaya mecbur olmuş.
Vay efendim, ne oldu basın hürriyeti? Muhaliftir diye gazeteye kağıt da tahsis etmiyorlar.
Daha fazla okusanız içiniz ezilir, yüreğiniz parçalanır. Basın hürriyetinin bu kadar gadre uğramasına tahammül edemezsiniz. Yazık değil mi bu gazeteciye? Kağıt verimez mi böyle gazeteciye? Sonra biz nasıl öğreniriz Cenubi Amerika'da güvercin gübresi ile yetiştirilen kabak cinsini.
Demek kağıt verilmediğinden gazete ambalaj kağıdına, pembe kağıda basılmış. Baksanıza bu pembe kağıda, basın hürriyetine vurulan darbenin tesiriyle kızaran yüzümüzün rengi imiş.

Hiç unutmam birkaç arkadaş ile beraber bir memleket seyahatinde idik. Birgün elimize bir gazete geçti. Arkadaşlardan biri baktı baktı ve dedi ki:
-Bir de beğenmezsiniz bu gazeteleri. Halbuki ben şimdi bu gazeteden günün en mühim haberini öğrendim.
Hepimiz merak ile sorduk:
-Ne imiş o haber
diye.
-Bugün Şubatın 9'u imiş ve günlerden cuma.
Uzun bir seyahatte hangi günde olduğumuzu şaşırmıştık. Fakat bir arkadaş bu bilgimize de mani oldu:
-Hayır, dedi. Bugün Şubatın 9'u değil 8'i. Cuma değil perşembe. Köylere günü gününe gitsin diye bir gün sonraki tarihi atıyorlar.

Novella Parigini'nin atelyesinde

2006-06-25T13:38:00.000+03:00

31 Temmuz 1962 Salı tarihli Hürriyet Gazetesinden

Novella Parigini'nin atelyesinde daima Avrupa'nın en tanınmış yıldızlarını görmek mümkündür. Zira hepsi de Novella'ya bir portresini yaptırmak hevesine düşerler. Novella'nın atelyesinde daima birçok güzel genç kadınlarla tanışmak imkanının bulunduğunu bilen milyonerler, sık sık Novella'yı ziyaret ederler. Burada Marlon Brando'ya aşık olan Ursula Andress (sağda) ile İngiliz yıldızlarından Sabrina (solda) Novella'nın atelyesinde görülmektedir.

Top oynamak bir seyahate mani oldu

2006-06-18T09:43:00.000+03:00

30 Temmuz 1962 Pazartesi tarihli Hürriyet Gazetesinden

Top oynamak bir seyahate mani oldu
Ankara, 29 (Hususi) - Almanya'nın çeşitli şehirlerinde karşılaşmalar yapmak üzere yarın (bugün) başkentten ayrılmaları beklenen Demirsporlu atletlerin bu seyahati, Atletizm Federasyonu'nun müdahalesi ile iptal edilmiştir.
Seyahatin iptal edilmesine sebep, Atletizm Federasyonu Başkanı İsmail Hakkı Güngör'ün Demirsporlu atletleri hipodromun çim sahasında futbol oynarken görmüş olmasıdır.
Atletleri futbol oynarken gören Federasyon Başkanı, durumu derhal Genel Müdür Fikret Altınel'e aksettirmiş ve bu kimselerin yurt dışında Türkiye'yi temsil edemiyeceklerini bildirerek seyahatlerinin iptal edilmesini istemiştir. Altınel de bu isteği uygun görmüş ve böylelikle Demirsporlu atletlerin seyahatleri iptal edilmiştir.

Milli Puan Cetveli

2006-06-17T21:06:00.000+03:00

15 Şubat 1960 Pazartesi tarihli Zafer Akşam Postasından

Bizimkiler

2006-06-09T21:04:00.000+03:00

8 Eylül 1966 Perşembe tarihli Hürriyet Gazetesinden

Karısını öldüren doktor 2 ruhlu imiş

2006-06-09T20:35:00.000+03:00

2 Şubat 1963 Cumartesi tarihli Akşam Gazetesinden

Karısını öldüren doktor 2 ruhlu imiş

CALIFORNIA, A.P.

Beş haftalık karısını asitle yaktıktan sonra göğüslerini kasap bıçağıyla kesen Dr. Geza De Kaplanyi ruh doktorunun bildirdiğine göre zaman zaman kendi karakterinin tamamen tersi olan bir Fransız gazeteci Laroche hüviyetine bürünmektedir. Fransız gazeteci Laroche, De Kaplany'nin tam aksine sadist, kaba, kötü, korkak, mütecaviz ve alçak bir insandır ve De Kaplany'den daha yaşlıdır.

Teybin bir kısmında De Kaplany: "Kendimi ikiye bölünmüş hissediyordum, bu arada içimdeki şahısların diğeri "Çok geç... çok geç... çok geç..." diye tekrarlayıp duruyordu" şeklinde ifade vermektedir.

Ruh doktoruna göre hadise gecesi De Kaplany'ye Fransız gazeteci Laroche hakim olmuştur.

Geçen hafta mahkemede maktul kadının yanık ve parçalanmış cesedinin büyük ebatta bir fotoğrafı teşhir edildiği vakit De kaplany: "Ne yaptın ona!" diye bağırmış ve fotoğrafı kapmak için zabıt katibi ile mücadele etmişti.

Dr. Lee, "Ne yaptın ona" diye bağırdığı vakit De Kaplany'nin aslında Laroche'a çattığını ve ondan sonra cinayeti kendisinin işlediğini idrak ettiğini söylemiştir.

Amerikan Koleji

2006-05-28T11:33:00.000+03:00

10 Kasım 1960 Perşembe tarihli Yeni Sabah Gazetesinden

Amerikan Koleji:Eminönü Öğrenci Lokalinde yapılan karşılaşmalarla, Kız Liseleri ve Ortalar arasında voleybol maçlarına başlanmıştır. İstanbul Kız Lisesi, Beşiktaş Kız Lisesini 2-0, Amerikan Kız Koleji, Eseyan Kız Lisesini 2-0 yenmiştir.

Püf Noktası

2006-05-28T11:05:00.000+03:00

9 EYLÜL 1966 Cuma tarihli Hürriyet Gazetesinden

KIRKINDAN SONRA NEDEN ŞİŞMANLARIZ?
Çünkü kırkından sonra bütün organizmada yıllardır hiç aksamadan çalışmış olan organlarda, özellikle cinsel organlarda bir yavaşlama olur. Bu, menopoz devrine giren kadında daha çok belli olur. Cinsel organlar daha az hormon imal ederler. Bunun bütün vücutta tesiri görülür. Diğer organlar da daha yavaş çalışmaya başlarlar. Mide ile pankreas daha az sıvı imal ederler, böbrekler eskisi kadar çalışmaz. Bu yüzden yakılamayan, vücutta kalan maddeler daha çok birikir. Bu da şişmanlığa yol açar.

Piyale

2006-05-22T21:07:00.000+03:00

20 Ekim 1961 Cuma tarihli Hürriyet Gazetesinden

Glen Davis atletizmi bıraktı

2006-05-21T21:11:00.000+03:00

2 Kasım 1960 Çarşamba tarihli Hürriyet Gazetesinden

Glen Davis atletizmi bıraktı
17. Olimpiyat Oyunlarını müteakip birçok tanınmış atlet, sporu bıraktıktan sonra, şimdi de Dünya ve Olimpiyat rekortmeni Amerikalı Glen Davis atletizmi terk etmiştir. Çok yakışıklı ve son derece centilmen bir sporcu olan Glen Davis, 1956, 1960 Olimpiyat Oyunlarında hem 400 metre manialıda hem de 4x400 metre bayrak yarışında takımıyla cem'an 4 altın madalya kazanmış bir sporcudur.
26 yaşında evli olan Glen Davis, bizim rugbi dediğimiz Amerikan futbolu oynamak üzere profesyonel kontrat imzalamış bulunmaktadır.
Glen Davis, Amerika'nın en sevilen sporcularından biridir. Nitekim geçenlerde tanınmış film yıldızı Elizabeth Taylor, ilk çocukluk aşkının Glen Davis olduğunu ve bu sporcuya zamanında deli gibi aşık olduğunu açıklamıştı.
17. Olimpiyat Oyunlarını müteakip atletizmi terk etmesi beklenen Amerikalı atletlerden Parry O'Brien ve Bill Nieder'in durumları henüz belli değildir.

Devlerin Öfkesi

2006-05-14T17:28:00.000+03:00

2 Kasım 1960 Çarşamba tarihli Milliyet Gazetesinden

Tarsus'ta bazı evler taşlanıyor

2006-05-14T17:12:00.000+03:00

1 Ağustos 1962 Çarşamba tarihli Son Havadis Gazetesinden

Tarsus'ta bazı evler taşlanıyor

TARSUS

İlçemize bağlı Namrun yaylasında bir haftadan beri devamlı şekilde birtakım garip hadiseler cereyan etmektedir. Bu hadiseler karşısında aciz kalan Nahiye Müdürlüğü ve jandarma teşkilatı ne şekilde tedbir alacağını bilmemektedir.

Bundan dört gün evvel yayla sakinlerinden Mahmut Erdem'in evi meçhul şahıslar tarafından taşlanmış ve bu taşlanma ertesi gün beş altı eve tekrarlanmıştır. Şikayet üzerine taşlanan evleri kordon altına alan jandarmalar, bütün beklemelerine rağmen kimseyi yakalıyamamışlardır.

Dün öğle üzeri jandarmanın evleri tarassut altında bulundurduğu bir sırada Mahmut Erdem'in evine gelen meçhul şahıslar evdeki bütün kilim ve halıları ters çevirip bir araya toplamışlar, masa ve sandalyelerle çiçek saksılarını ters çevirerek yerlerini değiştirmişlerdir.

Gözlerinin önünde cereyan eden bu garip hadiseler karşısında jandarmalar şaşkınlık içinde kalmışlardır. Halk Namrun yaylasını cinler-periler bastı diye korkmakta, uyku uyuyamamakta ve hatta bazıları da evlerinden çıkmamaktadır.

Aktüel Ansiklopedi

2006-05-07T11:35:00.000+03:00

31 Temmuz 1962 Salı tarihli Hürriyet Gazetesinden

Aktüel Ansiklopedi
YANKESİCİ: Umumi yerlerde, kalabalık arasında çalışan ve insanların dalgınlığından istifade ederek, erkeklerin ceplerinden, kadınların çantalarından paralarını, cüzdanlarını, mücevherlerini çalan kimselere yankesici denir. Daima sağ ellerinin şahadet ve orta parmaklarını kullanmak suretiyle iş görürler. Erkeklerin cüzdanlarına musallat olan yankesiciler kadınların da çantalarını açarak çalışırlar. Eski çağlarda yankesicilerin zilli mankenler üzerinde çalışarak yetiştikleri rivayet edilirdi. Yankesicilere bu isim, umumiyetle kurbanlarının ceket ceplerini dıştan keserek çalışmaları sebebiyle verilmişti. Yankesicilik, umumiyetle babadan oğula, anadan kıza kalan bir "aile mesleği" haline gelmiştir. Yankesicilerin, "Başparmağımız olmasaydı, adamın ciğerini çalardık" dedikleri rivayet olunur. Rahatça çalışabilmek için, başparmaklarını kestiren yankesiciler bile mevcuttur.

İsveç Kızları

2006-05-05T20:56:00.000+03:00

25 Mart 1959 Çarşamba tarihli Zafer Gazetesinden

İSVEÇ KIZLARI: Mütenasip vücutları, balerinler gibi kıvrak ve ölçülü hareketleri ile her yıl seyretmeye alıştığımız İsveçli jimnastikçi kızları göreceğimiz geldi. Objektif bu meleklerden oluşan bir grubu beyaz topları ile bir gösteride yakalamış ve hasretimizi biraz olsun gidermeye çalışmıştır. Onları tekrar görmemizi temenni ederek şimdilik sadece resimleri ile yetinelim.

Öldürülen hamile kadının çocuğu sezeryan ile sağ salim kurtarıldı

2006-04-30T20:40:00.000+03:00

31 Temmuz 1962 Salı tarihli Hürriyet Gazetesinden

Öldürülen hamile kadının çocuğu sezeryan ile sağ salim kurtarıldı
Bentonville, Arkansas 30 (AP) - 16 yaşındaki hamile bir kadın, dün gece vurularak öldürülmüş ve bundan çok kısa bir süre sonra doktorlar, sezeryan ile ölünün karnındaki çocuğu sağ-salim kurtarmışlardır.
Annesinin ölümünden 10 dakika sonra doğan kız çocuğunun sıhhatinin iyi olduğu bildirilmektedir.
Şerif Muavini D. Arnold 8 aylık hamile olan Mrs. Joyce Red'in Bentonville'deki evinde vurulmuş olduğunu, cinayet sebebinin ne olduğunun henüz bilinmediğini söylemiştir.
Maktulenin kocası Donald Red, bir kamyon şoförüdür.

Silah meraklısı hırsız yakalandı

2006-04-30T20:09:00.000+03:00

30 Temmuz 1962 Pazartesi tarihli Hürriyet Gazetesinden

Silah meraklısı hırsız yakalandı
Diyarbakır, 29 (Hususi) - Şehrimiz polisi, girdiği evlerden yalnız tabanca çalan silah meraklısı Musa Korkmaz adında 24 yaşında bir hırsızı yakalayarak adalete teslim etmiştir.
Bir siyasi polisin evine girip tabancasını çalmak isterken ele geçen bu kurnaz ve cesur hırsız, bundan bir müddet önce, Gazi Köşkü'nü de soymuştu. Nitekim bugüne kadar kendisi ele geçmemiş, fakat suç ortağı yakalanmış ve o zaman verdiği ifadede "Musa, Köşkteki Atatürk'ün tabancasına göz dikmişti. Gayesi onu çalmaktı." demiştir.
KARLI BULMUŞ
Köyünde faytonculuk yaparken hırsızlığı karlı bulup bu işe atılan Musa Korkmaz hakkında polis şu bilgiyi vermektedir:
-"Musa, gözüpek bir hırsızdır. Bir fare kadar çevik olduğu için bedenini girebileceği deliklere göre ayarlamakta, evlere tavan delikleri ile bacalardan girmektedir.
Musa, hakikaten soyadı gibi cesurdur da. Zaman zaman temiz giyinerek dolaşır. Biz onu 2 senedir arıyorduk. Resimlerini teksir edip bütün teşkilata ve civar illere dağıtmış fakat bir türlü ele geçirememiştik."
Musa Korkmaz, nöbetçi Sulh Ceza Mahkemesinde alınan ifadesini takiben tevkif edilerek ceza ve tevkif evine gönderilmiştir.

Galatasaray ikinci hezimetten son saniyede kurtuldu

2006-04-23T13:53:00.000+03:00

15 Şubat 1960 Pazartesi tarihli Akşam Postasından

GENÇLERBİRLİĞİ:2
GALATASARAY:2
Bütün oyun müddetince hakim oynayan ve bu maçı, bitmesine 30 saniye kalaya kadar 2-1 galip devam ettiren Gençlerbirliği bu anda yediği bir gol yüzünden sahadan 2-2 berabere ayrıldı.
Gemçlerbirliği dün gece şaheser bir oyun oynadı. Bir anda Zeynel ve Orhan'ın golleri ile 2-0 ileri fırlayan Siyah-Kırmızılılar bu vaziyeti 30. dakikaya kadar devam ettirdiler. Bu dakikada ofsayttan yedikleri bir golle vaziyet 2-1 oldu. İlk devresi karşılıklı akınlarla geçen bu karşılaşmanın ikinci devresi ilk yarıya nazaran daha süratli ceryan etti.
Milli ligin ilk devresinde Galatasaray'a 3-0 yenilen Siyah-Kırmızılılar, aynı takımla yaptıkları hususi karşılaşmayı 2-3 kazanmışlardır. Bu bakımdan bir revanş havasını taşıyan bu karşılaşma çok süratli başladı. İlk dakikalardan itibaren rakip müdafayı zorlamaya başlayan Gençlerbirliği forveti Zeynel ve Orhan'ın güzel oyunları, kendilerini, yukarıda da bildirdiğimiz gibi bir anda rakipleri karşısında 2-0 galip vaziyete geçirdi. Siyah-Kırmızılılar bu maçta bütün hatlarıyla başalıydılar. Kaleci Selçuk rakip forvet akınlarını önlerken, müdafada bulunan elemanlar, forveti beslemekte güçlük çekmiyordu. Forvet elemanları arasında İlhan ilk devre başarılıyken, ikinci devre sahada dolaştı. Zeynel ve Orhan rakip müdafayı zorlarken Ayhan ile Tvfik ileri geri çalışarak vazifelerini yapıyorlardı.
Galatasaray, Hacettepe karşısındaki gibi başarısızdı. Kalede kaptan Turgay yediği iki gol hariç vazifesini yaptı sayılır. İki bek Candemir ve K. Ahmet, Ahmet vazifesini yaparken, Candemir aksıyordu. Haf hattındaki elemanlar vasattılar. Forvette bulunanlardan B. Ahmet ve Erol hariç diğerleri vazifelerini yaptılar kanaatindeyiz.
MAÇIN CERYANI VE GOLLER
Gençlerin vuruşu ile başlayan oyunun ilk 10 dakikası karşılıklı akınlarla geçti. Bu dakikadan sonra açılan Kırmızı-Siyahlılar 11. dakikada ilk gollerini kazandılar. İlhan'ın sağdan yaptığı ortayı Zeynel Ergun, Cendemir ve K. Ahmet'in arasına girerek yakaladı ve Turgay'ın çıkmasına rağmen hafif bir dokunuşla topu Galatasaray kalesi ağlarına göndermekte gecikmedi.
Bu golden sonra iyice açılan Gençlerbirliği forvetinin üst üste yapmış olduğu akınlar Galatasaray müdafaasını güç durumlara düşürdü. Bu golden hemen 6 dakika sonra ani bir kontr atak yapan Gençlerbirliği ikinci gollerini kazanmakta gecikmediler.
Orhan gerilerden aldığı topla ceza sahasına yaklaşarak İlhan'a verdiği pası ileri kayarak tekrar aldı ve Ergun ve Turgay'ın hakim olamadıkları topu yerden ikinci defa Galatasaray kalesine soktu. Bu golden sonra iyice açılan Gençlerbirliği forveti 23. dakikada bir korner kazandı. İlhan'ın çektiği korneri Turgay tutamadı. Bundan istifade eden Tevfik'in havada aşırtma şutu gol olurken Candemir tarafından kaleden uzaklaştırıldı. 2-0 ın verdiği rahatlıkla oyuna devam eden Gençlerbirliği bu arada iki tehlikeli akın atlattılar. 25 ve 26. dakikalarda Suat ve Metin'in şutlarını Selçuk bertaraf ettikten sonra 30. dakikada Metin'in golüne mani olamadı.
Soldan bir frikik kazanan Galatasaraylılar bu frikik atışından Metin ofsayt durumda sert bir kafa vuruşuyla takımına ilk golü kazandırdı. Bundan sonra Galatasaray'ın beraberlik golü peşinde koşmaları bir netice vermedi ve devre de bu şekilde sona erdi.
İKİNCİ DEVRE
İlk devreyi 2-1 mağlup bitiren Galatasaraylılar bu devreye mağlubiyetten kurtulmak, hiç olmazsa beraberliği temin için süratli başladılar. Fakat dakikalar ilerledikçe Galatasaray'ın bu oyunla beraberliği dahi temin edemiyeceği gözüküyordu. Oyunun sonlarına doğru vakit geçirmek için çalışan Gençlerbirliği maçın bitmesine 30 saniye kala galibiyetten uzaklaştı.
Taca atılması lazım gelen bir geri pasını uzaklaştırmak isteyen İlhan rakibine faul yaptı. Faul atışını yapan Metin topu kale içine doldurdu, kendisine hiç bir müdahale yapılmayan Suat sert bir kafa vuruşu ile takımının beraberliğini sağlayan golü attı. Ve maç ta Gençlerbirliği'nin santra vuruşu ile sona erdi.

İyi Ahlak Derneği

2006-04-16T09:46:00.000+03:00

8 Eylül 1966 Perşembe tarihli Hürriyet Gazetesinden

Viski içenlerin sayısı gittikçe artıyor

2006-04-14T20:04:00.000+03:00

21 Şubat 1964 Cuma tarihli Vatan Gazetesinden

Viski içenlerin sayısı gittikçe artıyor
Son aylar içinde bütün dünyada viski içenlerin sayısı hızla artmaktadır. Bu bakımdan İngiltere'nin ihracat sayesinde kazandığı dövizde de kendini belirten bir şekilde artış oluştur.
Bu konuda bilgi veren "Glasgow Herald" gazetesinin yayımladığı bir rapora göre, geçen yıl içinde İsveç, İtalya, Belçika ve Federal Almanya, 1 yıl öncesine kıyasla daha fazla viski ithal etmişlerdir. Gazete İskoç viskisi ithalatında 1 yıl öncesine kıyasla, kaydedilen artışı şöyle belirtmektedir:
Fransa %45, Belçika %34, Federal Almanya %18.
İlgililer, dünya viski sarfiyatında bu artışı insanların sağlık kaygılarına bağlamaktadır. Bugün birçok tanınmış hekimin belirttiğine göre, viski kalp hastalıklarında tedavi etkisi meydana getirmektedir.
FRANSIZ ERKEKLERİ TERLİK GİYMİYOR
Fransız İstatistik Dairesi tarafından yayımlanan son istatistiklerden anlaşıldığına göre Fransız erkekleri her geçen gün terliğe daha az iltifat etmektedirler.
Nitekim, Fransa'da 1957 yılında terlik imalatı 66.500.000 çift iken, bu, 1963'te 60.700.000 çifte düşmüştür.
Yine bu istatistikten öğrenildiğine göre, aynı devre içinde Fransız erkekleri arasında ayakkabıya karşı olan istek artmıştır.
AFRİKA'YA BEYAZ AKINI
Afrika memleketlerinin teker teker bağımsızlıklarına kavuşmalarının tabii sonucu olara Güney Afrika Cumhuriyetine beyaz akını birden artmış ve eski sömürgeler halkı buraya yerleşmeye başlamışlardır. Güney Afrika Cumhuriyeti resmi makamları tarafından verilen bilgide 1963 yılının ilk 9 ayı zarfında 18.134 beyazın bu memlekete yerleştiği görülmektedir.
İlgililer bu akının önümüzdeki yıl için de devam edeceğini tahmin etmektedirler.

Psychedelic News İftaharla Sunar

2006-04-08T09:03:00.000+03:00

Psychedelic direktör Sayın Metin Erksan Beyefendi ile psychedelic sanaatkar Sayın Zeki Müren mevzuulu muhabbet ettik. Devamı sa 5 sü 7 de

Bir Rahibe Mektebi Çöktü, 103 Kişi Öldü

2006-04-08T08:26:00.000+03:00

3 Şubat 1963 Pazar tarihli Hürriyet Gazetesinden

Bir Rahibe Mektebi Çöktü, 103 Kişi Öldü
Quito (Ekvator) 2 (AP) - İçindeki talebelerle rahibe hocalarının ibadet ettiği bir sırada manastır şeklindeki rahibe mektebi çökmüştür.
İlk haberlerden enkaz altında kalan kız talebeler ve rahibelerden en az 103 kişinin öldüğü bildirilmektedir.
450 kadar talebe ile 8 rahibenin enkaz altında kaldıkları bildirilmektedir. Yaralı ve ölü sayısı henüz kati olarak tesbit edilememiştir.
SEBEBİ BELLİ DEĞİL
Del Canar'ın güney bölgesinde Biblian şehrinde vuku bulan kazada polis ve ordu birlikleri halkla birlikte, enkaz altında kalanları kurtarmaya çalışmaktadırlar.
Hadisenin sebebi hakkında henüz kati bir malumat elde edilememiştir.
ÜÇ KÜÇÜK KIZ
İlk gelen haberlerde enkaz altından 63 cesedin çıkarılmış bulunduğu bildirilmektedir. Enkaz altından bir rahibenin üç küçük kızın cesedine sarılmış olarak çıkarıldığı bildirilmektedir. Rahibe ağır yaralıdır. Biblion hastaneleri dolduğundan bazı yaralıların yakın şehirlere nakledildikleri bildirilmektedir.

Türk Parlamento Heyeti Nerede?

2006-04-02T11:52:00.000+03:00

3 Şubat 1963 Pazar tarihli Ekspres Gazetesinden

Türk parlamento heyeti nerede?
Korkunç faciadan sonra Çalışma Bakanı Bülent Ecevit çırpınıyordu. Çünkü Cihat Baban başkanlığındaki Türk Parlamento Heyetinin bu uçakta bulunma ihtimali vardır.
Önce PTT'ye başvuruldu, fakat Lefkoşe ve Beyrut hatları bozuktu. Sonra uçak şirketine, fakat uçak isim listesi uçakta yanıp kül olmuştu. Ve nihayet Dışişleri Bakanlığı telsizlerinden faydalanma yoluna gidildi ve memnuniyetle öğrenildi ki, Türk Parlamento Heyeti uçakta yoktu.

Oruçlu Şahsa Alkollu Diye Rapor Verilmiş

2006-04-02T11:34:00.000+03:00

2 Şubat 1963 Cumartesi tarihli Akşam Gazetesinden

ORUÇLU ŞAHSA "ALKOLLU" DİYE RAPOR VERİLMİŞ

İZMİR, Özel

Oruçlu bir şahıs kendisine "Alkol almıştır" raporu veren Devlet Hastanesi nöbetçi doktorundan davacı olmuştur.

İddiaya göre beş vakit namaz kılan ve oruçlu bulunan Nejat Kaygısız adında bir iş adamı dün otomobili ile namaza giderken Hatay semtinde bir trafik kazası neticesinde muhtelif yerlerinden hafif surette yaralanmış ve polis tarafından Devlet Hastanesine sevk edilmiştir. Hiçbir muayeneye lüzum görülmeden "Alkol almış şuuru yerindedir" diye rapor verilen Nejat Kaygısız kendisinin Adli Tabiblikçe muayenesini istemiş ve rapor ile birlikte nöbetçi tabipten davacı olmuştur.

Sıtma Savaşı

2006-03-28T21:14:00.000+03:00

20 Ekim 1961 Cuma tarihli Ulus Gazetesinden

Sıtma savaşı ~ Vietnam'da bir yandan savaş devam ederken, bir yandan silahsız sıtma savaşı uzmanları, yaya olarak, yahut kanolarla, ciplerle, hatta fil sırtında ücra bölgelere gitmektedirler. Bu ekipler, son günlerde komünistlerin hedefi haline gelmişler sık sık hücuma uğramaktadırlar.

Hangisi?

2006-03-25T10:19:00.000+02:00

10 Kasım 1960 Perşembe tarihli Yeni Sabah Gazetesinden

Hangisi?
Kadınlar tereddüt içinde? Acaba binbir emekle uzattığımız saçları keselim mi diye düşünüyorlar. Bir iki ay evveline kadar uzun saçlarla yapılan şahane kuvafürlere birdenbire veda edip o güzelim saçlara büyük berberler makasları vuruverdiler. Bazı kadın, kısa veya uzun saçtan birine sadık kalmak mecburiyetindedir. Fakat bazılarına her ikisi de yakıştığı için hayli tereddüt ediyor. Ah, bu yaramaz berberler? Nasıl da bu güzelim kadınları üzmeye kıyarlar bilmem ki?..
Bu senenin başa tamamen geçen şapkaları, yalnız şakaklardan görülen ucu sivri meçlerle giyiliyor (soldaki başa geçen releve, küçük şapka). Eğer bu şapkaları sevdinizse mutlaka saçlarınızı kesip, küçük bir başa sahip olmanız lazım. Fakat saçlarına kıyamayanlara ünlü şapkacılar zarif Cache-chingon (sağdaki C. Dior: Siyah kadife yapraklardan) topuz saklayanlar hazırlamışlardır. Mukayese edin; artık karar verip, tercih yapmak size kalıyor.

HAZIRLAYAN: Zeynep Berk

Arçelik

2006-03-20T20:11:00.000+02:00

9 Eylül 1966 Cuma tarihli Hürriyet Gazetesinden

Pakistan'lı devecinin şansı açıldı

2006-03-19T15:29:00.000+02:00

20 Ekim 1961 Cuma tarihli Hürriyet Gazetesinden

Pakistan'lı devecinin şansı açıldı
Kansas City, 19 (AP) - Birleşik Amerika Cumhurbaşkanı Muavini Lyndon Johnson'un misafiri olarak Birleşik Amerika'da bulunan Pakistanlı deveci Beşir Ahmet, dün burada sabık Cumhurbaşkanı Harry Truman'ı ziyaret etmiştir. Bu ziyaretten sonra Truman kendisine Truman Kütüphanesini gezdirmiş ve bir hatıra olarak bu müzenin bir madalyonunu takdim etmiştir. Beşir mukabele olmak üzere Truman'a bir deve resmi hediye etmiştir. Truman, gülümsiyerek:"Bu deve Johnson'un bindiği deve değildir" demiştir.
Diğer taraftan Karaçi'den öğrenildiğine göre halen Birleşik Amerika'da deveci Beşir Ahmet memleketine döndüğünde çok cazip bir teklifle karşılaşacaktır. Pakistan'ın National Films Ltd şirketi, Beşir Ahmed'e stüdyolarında bir müdürlük teklif edecektir. Kumpanyanın müdürü M. R. Sheikh, Beşir'in ilk alacağı aylık maaşın 400 dolar civarında olacağını bildirmiştir.